Tầm nhìn

50 năm tới: Di sản thế giới - nguồn lực cho tự cường, tính nhân văn và đổi mới sáng tạo

08:52, 07 Tháng Chín 2022

(DSX)- Đó là chủ đề của Lễ kỷ niệm 50 năm Công ước Bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới (Công ước 1972) diễn ra ngày 6/9 tại Ninh Bình. Sự kiện do Bộ VHTTDL, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chứ

Tràng An - Di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á/Báo Ninh Bình
Công ước về bảo vệ di sản văn hóa, thiên nhiên thế giới được UNESCO thông qua ngày 16/11/1972, tại Kỳ họp lần thứ 17 diễn ra ở thủ đô Paris, Pháp. Đến nay, đã có 194 quốc gia phê chuẩn và trở thành thành viên của Công ước.

Là thành viên của Tổ chức UNESCO từ năm 1976, chính thức phê chuẩn tham gia Công ước 1972 từ ngày 19/10/1987, 35 năm qua, Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh gia là thành viên có trách nhiệm, uy tín, luôn thực hiện tốt các quy định của Công ước.

Từ khi tham gia Công nước đến nay, Việt Nam đã có 08 di sản văn hóa, thiên nhiên và hỗn hợp được ghi vào Danh mục di sản thế giới. Cũng từ sau thời điểm 1987, Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng về nhận thức, lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, thể hiện qua hệ thống pháp luật về di sản văn hóa được xây dựng dần tiệm cận với tinh thần của Công ước, bộ máy quản lý di sản thế giới từ trung ương đến địa phương đang được củng cố, các nguồn lực để bảo vệ DSTG được ưu tiên, huy động tối đa, đồng thời luôn tranh thủ sự hỗ trợ quốc tế để bảo vệ DSTG...

Phát biểu khai mạc Lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, Công ước 1972 có thể xem như là "hòn đá tảng", đặt nền móng vững chắc cho công tác bảo vệ di sản, là Công ước quốc tế duy nhất kết hợp giữa việc bảo vệ di sản văn hóa và di sản thiên nhiên, có ảnh hưởng sâu rộng, được các quốc gia thành viên nghiên cứu áp dụng trong việc bảo vệ và quản lý di sản thế giới.

Trải qua 35 năm tham gia, thực hiện Công ước 1972, bằng tất cả sự trân quý của mình đối với các di sản nói chung, di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới nói riêng, công tác xây dựng và thực thi các kế hoạch quản lý, quy hoạch và đầu tư, hỗ trợ kinh phí tại các Di sản Thế giới ở Việt Nam luôn được Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương của Việt Nam quan tâm.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu rõ, tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng về nhiệm vụ chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam, các chính sách về đối ngoại, các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong đó có Công ước 1972, Bộ VHTTDL cùng các địa phương đang tập trung thực hiện mục tiêu toàn cầu về tăng cường bảo vệ và bảo đảm an toàn cho các Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới và Di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh tại "Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình Nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững", hướng tới việc thực hiện Chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp quốc và Chính sách của UNESCO về việc lồng ghép quan điểm phát triển bền vững vào các quy trình của Công ước Di sản Thế giới.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay cho rằng, đây là sự kiện có ý nghĩa biểu tượng, vừa kỷ niệm 50 năm Công ước 1972 vừa kỷ niệm 35 năm Việt Nam phê chuẩn Công ước này.

Tổng Giám đốc UNESCO cũng nêu 2 thử thách lớn trong việc thực thi Công ước. Trong đó, thử thách đầu tiên là dung hòa giữa phát triển với bảo tồn các di sản thiên nhiên và văn hóa – vấn đề có tính quyết định tới việc gìn giữ địa cầu. Việt Nam là quốc gia từng đạt tốc độ phát triển kinh tế vào nhóm cao nhất thế giới trong vòng 20 năm qua, nhưng đồng thời cũng là một quốc gia thực hiện rất nhiều nỗ lực để đảm bảo không hi sinh việc bảo vệ di sản cho phát triển. Khu Di sản Tràng An đã kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững mà vẫn có thể tôn trọng thiên nhiên.

Thử thách thứ hai mà Tổng Giám đốc UNESCO nhấn mạnh đó là vấn đề biến đổi khí hậu. Tháng 7 vừa qua, Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050.

Khẳng định, UNESCO đồng hành với Việt Nam trong lĩnh vực này, Tổng Giám đốc UNESCO chỉ rõ, sự gián đoạn của biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học không chỉ là mối đe dọa với môi trường sống trên trái đất mà còn đối với cả văn hóa. Theo nghiên cứu mới nhất, cứ mỗi 5 khu di sản thế giới thì đã có 1 khu mà rủi ro về biến đổi khí hậu là một thực tế.

Do đó, tất cả chúng ta phải hành động. Và phải hành động nhanh. Chúng ta phải tăng cường nỗ lực nếu chúng ta muốn đạt được mục tiêu chung là bảo vệ 30% hành tinh của chúng ta vào năm 2030... UNESCO muốn tăng cường hợp tác xây dựng năng lực cho các cán bộ quản lý các khu di sản, để có thể dự báo tốt hơn về hệ quả lâu dài của biến đổi khí hậu và giải quyết các tình huống khẩn cấp một cách hiệu quả hơn…

Tại Lễ kỷ niệm, đại diện Tổ chức UNESCO; Ủy ban Quốc gia UNESCO tại Việt Nam; Trung tâm bảo tồn di sản tỉnh, thành phố; đại diện cộng đồng tại Khu di sản văn hóa và  thiên nhiên thế giới Tràng An;... đã phát biểu, tham luận, làm rõ hơn những việc cần làm trong công tác quản lý, bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu của các di sản, phát huy giá trị di sản với mục tiêu phát triển bền vững, hướng tới thành lập mạng lưới xanh kết nối các khu di sản, sinh quyển các nước khu vực Ðông - Nam Á được UNESCO công nhận nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa thiên nhiên, hướng tới sự phát triển bền vững trong khu vực và trên thế giới./.

T.T (t/h)

 

Tin liên quan