Cộng đồng

Cao Bằng: Huy động sức mạnh của toàn xã hội nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể

11:16, 06 Tháng Tám 2022

(DSX)- Đây là một trong những mục tiêu tổng quát được đặt ra trong Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2022-2025”.

Lễ đón nhận Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên. Nguồn: Báo Cao Bằng

Là tỉnh có nhiều thành phần dân tộc như: Tày, Nùng, Mông, Dao, Lô Lô, Sán Chỉ (Sán Chay), Kinh…., kho tàng văn hóa vật thể và phi vật thể của các dân tộc Cao Bằng rất phong phú, đa dạng. Hệ thống di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh bao gồm các phong tục, tập quán, dân ca, dân vũ, dân nhạc, kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực, lễ hội dân gian, các nghề thủ công truyền thống, tri thức dân gian…Hiện nay, tỉnh có 04 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gồm: Nghi lễ Then của người Tày tỉnh Cao Bằng; Lễ hội Nàng Hai xã Tiên Thành; Nghề rèn truyền thống của người Nùng An xã Phúc Sen; Lễ hội tranh đầu pháo thị trấn Quảng Uyên (Quảng Hòa). Đặc biệt, di sản thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam (trong đó có nghi lễ Then của người Tày Cao Bằng) đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Những năm qua, tỉnh Cao Bằng luôn quan tâm đến công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể được chú trọng thông qua việc thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học về các giá trị văn hóa, văn học, nghệ thuật dân ca, dân nhạc, dân vũ của dân tộc. Đồng thời, bảo tồn di sản văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh được tổ chức với nhiều hoạt động, hình thức khác nhau như: Duy trì tổ chức Liên hoan hát Then đàn tính (02 năm/lần); duy trì tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông với nhiều nội dung phong phú nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc Mông; duy trì tổ chức các lễ hội truyền thống;…

Thực hiện Luật Di sản văn hóa và Thông tư số 04/2010/TT-BVHTTDL ngày 30/6/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể đưa vào danh mục di sản phi vật thể quốc gia, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc tỉnh Cao Bằng và chỉ đạo thực hiện từ năm 2017-2020. Kết quả kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc trên địa bàn các huyện, thành phố trong tỉnh đối với 6 dân tộc thiểu số gồm các loại hình: tiếng nói, chữ viết, ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội; lễ hội truyền thống; nghề thủ công truyền thống và tri thức dân gian. Kết quả kiểm kê đã xác định và đánh giá giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và vai trò ý nghĩa của di sản văn hóa phi vật thể để đề ra biện pháp bảo vệ hiệu quả.

Trong giai đoạn 2022-2025, việc xây dựng Đề án bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại nhằm mục tiêu gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa một cách bền vững, tạo nguồn lực để phát triển du lịch, xây dựng thương hiệu văn hóa tại nơi các di sản văn hóa phi vật thể được công bố, góp phần chuyển hóa về mặt nhận thức, tạo được sự trân trọng của cộng đồng đối với di sản văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân. Tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số. Đồng thời, những di sản văn hóa phi vật thể sẽ mang lại nền tảng vững chắc về mặt tinh thần cho chính những người dân của địa phương, tạo niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng và Nhà nước, tin tưởng những vấn đề thuộc về đời sống tinh thần cộng đồng các dân tộc được Nhà nước bảo vệ.

Việc bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể là trách nhiệm của các cấp chính quyền, các địa phương và toàn thể xã hội nhằm tạo mô hình điển hình để cộng đồng tự phát huy giá trị di sản, có thêm nguồn thu nhập và phát triển kinh tế. Đây là vấn đề vô cùng cần thiết và quan trọng trong chiến lược an ninh quốc gia. Đồng thời di sản văn hóa sẽ được kế tục, duy trì, phát triển và trao quyền cho các thế hệ mai sau. Bảo tồn di sản văn hóa  gắn với lợi ích cộng đồng; phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát huy danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Thực hiện hiệu quả cam kết của Việt Nam đối với UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Huy động sức mạnh của toàn xã hội nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc trong tỉnh, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh – quốc phòng.

Tăng cường đầu tư, đẩy mạnh xã hội hóa huy động mọi nguồn lực cho công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu các dân tộc gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế và phát triển văn hóa./.

DH

Tin liên quan