Tầm nhìn

Bình Thuận: Những kết quả ghi nhận trong việc triển khai thực hiện Luật Di sản văn hóa

16:03, 10 Tháng Mười Một 2021

(DSX) – Luật Di sản văn hóa ra đời năm 2001, được sửa đổi, bổ sung năm 2009 đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Trong những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa trên đại bàn tỉnh Bình Thuận luôn được quan tâm thực hiện, đạt được nhiều kết quả khá quan trọng.

Lễ hội Cầu ngư tại vạn Thủy Tú. (Nguồn: baotangbinhthuan.com)

Theo thống kê, tỉnh Bình Thuận có 72 di tích lịch sử  -  văn hóa và danh lam thắng cảnh được xếp hạng (trong đó có 28 di tích, danh thắng quốc gia và 44 di tích, danh thắng cấp tỉnh).

Trong những năm qua, được sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hỗ trợ kinh phí từ Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, sự huy động các nguồn lực từ ngân sách của tỉnh và nguồn xã hội hóa đóng góp, tài trợ của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân cho công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa tại địa phương, nhiều công trình di tích đã được đầu tư trùng tu, tôn tạo đạt kết quả tích cực. Cụ thể, đã có 25/28 di tích, danh thắng quốc gia và 27/44 di tích cấp tỉnh được đầu tư bảo quản, tu bổ, tôn tạo bằng nguồn ngân sách của Nhà nước và kinh phí xã hội hóa do Nhân dân đóng góp.

Công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích về cơ bản được thực hiện đúng theo quy định của Luật Di sản văn hóa và Quyết định số 56/2015/QĐ-UBND  ngày 28/10/2015  của Ủy ban nhân dân tỉnh  Quy định quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Bình Thuận. Trên cơ sở đó, UBND cấp huyện đã ban hành quyết định thành lập Ban Quản lý di tích và Quy chế quản lý và hoạt động của Ban Quản lý di tích đối với các di tích quốc gia và cấp tỉnh. Tình trạng vi phạm  di tích như: Lấn chiếm, chuyển nhượng hoặc tranh chấp đất đai bất hợp pháp giữa di tích với các tổ chức, cá nhân; tự ý tháo dỡ, xây dựng, sửa chữa, cơi nới trái phép… được ngăn chặn kịp thời và không có tình trạng vi phạm xảy ra.

Công tác bảo vệ di vật, cổ vật, Ban Quản lý di tích quốc gia và cấp tỉnh thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ các di vật, cổ vật lưu giữ, thờ phụng tại di tích. Nhìn chung, trên địa bàn tỉnh chưa xảy ra tình trạng hư hỏng, mất mát, trộm cắp, mua bán di vật, cổ vật tại các di tích.

Lễ hội tổ chức ở tháp Chàm Poshanư BÌnh Thuận. (Nguồn: diadanhbinhthuan.com)

Cùng với đó, các hoạt động thờ tự,  tổ  chức lễ hội phục vụ nhu cầu sinh hoạt  tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân địa phương và phát huy giá trị phục vụ phát triển du lịch các di tích, danh thắng quốc gia và cấp tỉnh  cơ bản chấp hành tốt theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Nhiều di tích, danh thắng đã trở thành những điểm đến hấp dẫn có sức thu hút đông đảo Nhân dân và du khách, góp phần phát triển du lịch và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Trong  những  năm  qua, nhiều  di  tích  lịch  sử  -  văn  hóa, danh  lam  thắng cảnh và  lễ hội  truyền thống,  văn hóa tiêu biểu của địa phương đã được nghiên cứu, khôi  phục, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị, giới thiệu, quảng bá phát triển hoạt động du lịch văn hóa, đã góp phần thu hút đông đảo du khách đến Bình Thuận, lượng khách năm sau luôn cao hơn năm trước, tăng thu ngân sách của tỉnh, thúc đẩy kinh tế  -  xã hội  địa phương phát triển; nâng cao vai trò, trách nhiệm và ý thức của người dân trong  việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng di tích quốc gia và cấp tỉnh của địa phương đều được lập bản đồ khoanh vùng bảo vệ và nghiêm cấm mọi vi phạm gây tác động, ảnh hưởng đến các công trình kiến trúc, không gian và cảnh quan môi trường của di tích, danh thắng. Qua đó, bước đầu bảo tồn, khai thác và phát huy có hiệu quả các giá trị di sản v ăn hóa vật thể địa phương, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần, góp phần quan trọng vào việc phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Lễ hội Katê, Bình Thuận. (Nguồn: vietnamnet.vn)

Hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể cũng đạt được những kết quả ghi nhận. Quá trình triển khai thực hiện Luật Di sản văn hóa, hàng năm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Bảo tàng tỉnh đã tổ chức khảo sát, kiểm kê, nghiên cứu và tư liệu hóa để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc trong tỉnh; đặc biệt, là các loại hình văn hóa phi vật thể đang có nguy cơ mai một và có xu hướng mất dần theo thời gian. Trên cơ sở đó, thực hiện phân loại, đánh giá giá trị và lựa chọn những loại hình văn hóa tiêu biểu, đặc trưng của các dân tộc trong tỉnh  để đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép lập hồ sơ khoa học trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Công tác truyền dạy và phát huy di sản văn hóa phi vật thể, việc truyền dạy và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng luôn được các chủ thể văn hóa quan tâm, chú trọng đúng mức trong việc trao truyền bí quyết thực hành cho thế hệ trẻ đương thời để tạo nên một sự kết nối trong việc kế thừa, bảo tồn và phát huy vốn di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng; vì thế nguy cơ bị thất truyền, mai một, biến thể di sản văn hóa phi vật thể cũng được hạn chế. Nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể như: Lễ hội, nghề thủ công truyền thống… được bảo tồn và phát huy có hiệu quả, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Về tôn vinh nghệ nhân, hiện nay, trên lĩnh vực văn hóa phi vật thể toàn tỉnh Bình Thuận được Chủ tịch nước trao tặng danh hiệu  có 1 nghệ nhân nhân dân của loại hình Tập quán xã hội và tín ngưỡng (thực hiện nghi lễ của người Chăm Bà La Môn  ); 15 nghệ nhân ưu tú ở các loại hình như: Nghệ thuật trình diễn dân gian (Đờn ca tài tử, làm nhạc cụ và biểu diễn trống Chăm, nghệ thuật múa dân gian Chăm), tri thức dân gian (nghề dệt truyền thống Chăm, nghề làm gốm truyền thống Chăm).

Các hiện vật trưng bày tại Bảo tàng Bình Thuận. (Nguồn: baobinhthuan.com.vn)

Công tác sưu tầm hiện vật tại bảo tàng, trong những năm qua, địa phương luôn quan tâm, chú trọng đến công tác này. Theo thống kê, Bảo tàng tỉnh đã sưu tầm gần 30.000 hiện vật gốc gồm nhiều chủng loại như: Hiện vật  văn hóa các dân tộc, hiện vật  khảo cổ, trục vớt từ các con tàu cổ đắm trên vùng biển Bình Thuận và Cà Mau, hiện vật  kháng  chiến, tài nguyên khoáng sản, các sản phẩm ngành nghề truyền thống… Cùng với đó, công tác kiểm kê, bảo quản hiện vật được thực hiện  thường xuyên theo định kỳ, đảm bảo tính khoa học  theo Quy chế kiểm kê hiện vật bảo tàng được ban hành theo Quyết định số 70/2006/QĐ-BVHTTDL ngày 15/9/2006 của Bộ trưởng  Bộ Văn hóa và Thông tin. Công tác quản lý hiện vật được ghi chép, theo dõi, đánh số vào sổ kiểm kê, phân loại và quản lý trên phần mềm máy tính đảm bảo tính khoa học, phục vụ tra cứu, tìm kiếm nhanh và hiệu quả.

Tin liên quan