TIN TỨC

Hải Phòng đưa Ca trù trở thành điểm đến du lịch

16:44, 29 Tháng Mười Một 2021

(DSX)- Sở VHTT Hải Phòng đã tham mưu UBND thành phố Hải Phòng xây dựng Kế hoạch kiểm kê, nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa di sản Ca trù, đưa Ca trù trở thành một điểm đến du lịch.

Các thế hệ Lớp lớp ca nương, kép đàn của Đông Môn (xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng) vẫn tâm huyết với nghệ thuật truyền thống của quê hương - Ảnh minh họa- Nguồn: TTXVN
Di sản văn hóa phi vật thể Ca trù thể hiện sự tự hào về truyền thống văn hóa địa phương, vừa mang tính tâm linh, vừa là sự tri ân công đức các bậc tiền nhân có công đưa nghệ thuật Ca trù về thành phố; góp phần khôi phục các hoạt động văn hóa truyền thống, đồng thời mang lại những nét mới, đặc sắc, riêng có của nghệ thuật Ca trù thành phố Hải Phòng. Chính vì vậy, cho đến nay, nghệ thuật Ca trù là không còn là loại hình biểu diễn để tìm kiếm thu nhập, mà là món ăn tinh thần, các đào nương, kép đàn không còn là “thợ hát” mà đã trở thành những nghệ nhân, truyền tải những nét văn hóa truyền thống lâu đời của dân tộc.
Có thể nói, Ca trù Hải Phòng đã trải qua quá trình phát triển nhiều thăng trầm với sự sôi động trong quá khứ, phai nhạt dần theo thời gian; và sự trở lại đầy khởi sắc trong thời gian gần đây song nó vẫn có sức sống riêng và đầy mạnh mẽ. Xưa nghệ nhân trình diễn để kiếm sống, giai đoạn hiện nay, nghệ nhân trình diễn vì đam mê một loại hình văn hóa truyền thống đã có từ lâu đời. Không gian truyền dạy, trình diễn cũng trở lên đa dạng hơn, có thể là Đình, là Phủ, cũng có thể là Nhà văn hóa hoặc đơn giản chỉ là nhà của một nghệ nhân nào đó. 2 Giữa sự phát triển, hội nhập kinh tế quốc tế ngày một nhanh thì việc gìn giữ và phát huy được nghệ thuật Ca trù tại Hải Phòng với sự kế thừa, sự sáng tạo, truyền dạy từ thế hệ này sang thế hệ khác của các nghệ nhân, giáo phường, câu lạc bộ là những cố gắng đáng khích lệ, động viên.

Các thế hệ Lớp lớp ca nương, kép đàn của Đông Môn (xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng) vẫn tâm huyết với nghệ thuật truyền thống của quê hương - Ảnh minh họa- Nguồn: TTXVN
Nhận thấy giá trị của di sản văn hóa Ca trù, ngày 09/09/2015, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Kế hoạch số 3849/KH-UBND về việc thực hiện Chương trình hành động số 33-CTr/TU ngày 04/2/2015 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-TW ngày 09/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ra Quyết định số 3482/QĐ-UBND ngày 27/12/2018, ban hành Chương trình công tác năm 2019, Quyết định số 3319/QĐ-UBND ngày 30/12/2019 ban hành Chương trình công tác năm 2020, Quyết định 3916/QĐ-UBND ngày 28/12/2020 của Ủy ban nhân dân thành phố về việc Ban hành Chương trình công tác năm 2021 trong đó đều đưa nội dung Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể Ca trù vào Chương trình công tác năm của thành phố Hải Phòng. Với sự quan tâm, chỉ đạo của các cơ quan Trung ương và thành phố, trong những năm qua, nghệ thuật Ca trù thành phố Hải Phòng có nhiều khởi sắc với các hoạt động giao lưu, trình diễn qua đó các nghệ nhân có cơ hội học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm với những nghệ nhân thuộc câu lạc bộ ca trù các tỉnh, thành phố khác như thăm và học hỏi cố nghệ nhân nhân dân Nguyễn Phú Đẹ; tham gia Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh năm 2018,…
Mục tiêu của kế hoạch nhằm gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của di sản văn hóa phi vật thể Ca trù của cả nước nói chung, thành phố Hải Phòng nói riêng; khuyến khích các chủ thể nắm giữ di sản văn hóa phi vật thể Ca trù tiếp tục cống hiến, gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của loại hình nghệ thuật này.
Theo đó, Sở Văn hóa và Thể thao đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố thành lập Đoàn nghệ thuật Ca trù thành phố Hải Phòng tham gia Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2018 và đạt 01 giải A toàn đoàn, 03 giải A, 02 giải B cá nhân. Năm 2018, Hội đồng Xét tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú cấp Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể đối với 03 nghệ nhân Hải Phòng, trong đó có 01 nghệ 5 nhân Ca trù. Năm 2020, Sở Văn hóa và Thể thao tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét tặng danh hiệu nghệ nhân Ưu tú lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể đối với 10 nghệ nhân, trong đó có 03 nghệ nhân Ca trù.
Năm 2019, Sở Văn hóa và Thể thao triển khai Đề án tái tạo không gian văn hóa sân đình với mục đích thực hành, truyền dạy nghệ thuật trình diễn dân gian trong đó có di sản văn hóa phi vật thể Ca trù. Sở Văn hóa và Thể thao đã phối hợp cùng các Câu lạc bộ tổ chức các chương trình trình diễn, giao lưu phục vụ khách du lịch tại đình Hàng Kênh, phủ từ Đông Môn, phối hợp với các trường học triển khai tổ chức truyền dạy ca trù đến học sinh, sinh viên. Trong những năm qua, Giáo phường Ca trù Hải Phòng đã đào tạo được nhiều lứa học viên là các học sinh của các trường Tiểu học Nguyễn Công Trứ, Trương Công Định, An Đà, trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch; câu lạc bộ Ca trù Đông Môn đã truyền dạy các học viên là học sinh trường Tiểu học Hòa Bình. Các em đã nắm bắt được một số làn điệu cơ bản của ca trù như Hát nói, Bỏ bộ, Bắc phản, Miễu, Gửi thư. Năm 2020, Sở Văn hóa và Thể thao Hải Phòng và các Câu lạc bộ Ca trù đã phối hợp với Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia thực hiện Dự án “Hiệu chỉnh khuôn thước Ca trù” với sự tham gia của 10 nghệ nhân Ca trù Hải Phòng trong thời gian 04 tháng (từ tháng 9 đến tháng 12) tại di tích kiến trúc quốc gia Đình Hàng Kênh, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.
Từ năm 2010 đến nay, Sở Văn hóa và Thể thao đều bố trí kinh phí hỗ trợ hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản phi vật thể Ca trù tại thành phố Hải Phòng nhằm góp phần vào hoạt động bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của nghệ thuật Ca trù. Để bảo vệ giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể gắn với Ca trù, tạo điều kiện cho hoạt động trình diễn, truyền dạy Ca trù thuận lợi, năm 2018, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã Quyết định tu bổ, tôn tạo di tích cấp thành phố Phủ từ Đông Môn, xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên; sửa chữa cấp thiết di tích đình Hàng Kênh trong hai năm 2020 và 2021.
Tiếp tục hỗ trợ công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản Ca trù trên địa bàn thành phố Hải Phòng thông qua các hoạt động trình diễn, truyền dạy Ca trù, trong đó chú trọng tới việc truyền dạy. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, Nhân dân thành phố về giá trị di sản Ca trù trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo giấy, báo điện tử, Đài Phát thanh và Truyền hình,… Tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng xây dựng Kế hoạch kiểm kê, nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa di sản Ca trù, đưa Ca trù trở thành một điểm đến du lịch. Ca trù được coi là một bộ môn nghệ thuật truyền thống, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.

Thủy Bích

Tin liên quan