Cộng đồng

Truyền dạy và phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở Đồng Nai

17:27, 17 Tháng Mười Một 2021

(DSX)- Tỉnh Đồng Nai đã ưu tiên bảo tồn, truyền dạy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể đang có nguy cơ mai một cao hoặc di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Sản phẩm thổ cẩm truyền thống của người Mạ ở xã Tà Lài - Ảnh: TTXTDL Đồng Nai
Trong nhiều năm qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Nai đã có nhiều hoạt động tích cực nhằm thực thi nhiệm vụ truyền dạy và phát huy di sản văn hóa phi vật thể, nhất là các văn hóa truyền thống đặc sắc đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, đạt được những kết quả quan trọng, tạo bước phát triển mới trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, góp phần thu hẹp khoảng cách đời sống văn hóa giữa nông thôn và thành thị, giữa các tầng lớp nhân dân, khơi dậy tinh thần bảo tồn, phát triển các giá trị di sản văn hóa dân tộc trong nhân dân trên địa bàn tỉnh. Tỉnh Đồng Nai đã tổ chức các lớp truyền dạy nghệ thuật đánh cồng chiêng cho các thanh thiếu niên dân tộc Chơro ở xã Phú Lý huyện Vĩnh Cửu năm 2009; lớp truyền dạy nghề dệt thổ cẩm truyền thống cho thanh thiếu niên dân tộc Mạ ở xã Tà Lài năm 2001...

Sản phẩm thổ cẩm truyền thống của người Mạ ở xã Tà Lài - Ảnh: TTXTDL Đồng Nai
Hoạt động sưu tầm, nghiên cứu và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, được triển khai thực hiện đồng bộ với nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm. Tỉnh Đồng Nai đã ưu tiên bảo tồn, truyền dạy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể đang có nguy cơ mai một cao hoặc di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn… Hàng năm, tỉnh cấp kinh phí để các đơn vị sự nghiệp triển khai công tác sưu tầm thông tin tư liệu, nghiên cứu, xuất bản nhiều đầu sách, làm phim tư liệu về văn hóa truyền thống của các dân tộc phát sóng trên truyền hình, internet…: “Các lễ cúng của người Hoa ở Đồng Nai”, “Di sản văn hóa làng tộc người Mạ ở Tà Lài”, “Di sản văn hoá người Mường xã Phú Túc, huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai”, “Sưu tầm các bài thuốc dân gian của các dân tộc thiểu số ở Đồng Nai”, Ẩm thực các dân tộc bản địa ở Đồng Nai….
Bên cạnh đó, tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tích cực hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số tổ chức các lễ hội truyền thống hàng năm như: Lễ Tả Tài phán của người Hoa ở huyện Định Quán, huyện Trảng Bom; lễ hội làm chay của người Hoa ở Bửu Long (miếu Thiên hậu), lễ hội Sayangva của đồng bào Chơro ở thị xã Long Khánh, huyện Vĩnh Cửu…
Tổ chức quay phim, chụp ảnh tư liệu diễn trình lễ hội Sayangva của đồng bào Chơro (thành phố Long Khánh và huyện Vĩnh Cửu), nghề điêu khắc đá truyền thống ở Bửu Long, lễ hội chùa Ông ở xã Hiệp Hòa (thành phố Biên Hòa), lễ cấp sắc của người Dao, Then cầu an của người Tày… phục vụ cho công tác nghiên cứu, bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, công tác viết bài cho các báo, tạp chí chuyên ngành, tập san thông tin khoa học ở Trung ương và địa phương nhằm phổ biến các giá trị văn hóa của các dân tộc của Đồng Nai đến với quảng đại quần chúng nhân dân, phục vụ công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các tộc người ở Đồng Nai thường xuyên được thực hiện và đạt kết quả cao.
Tính đến nay, trên địa bàn Đồng Nai có 02 nghệ nhân là người dân tộc thiểu số: Già làng - Nghệ nhân Nguyễn Văn Nổi (dân tộc Chơro - xã Phú Lý Vĩnh Cửu) và nghệ nhân Ka Bào (dân tộc Mạ - xã Tà Lài). Cả hai nghệ nhân được Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam công nhận vào năm 2010. Đây là những nghệ nhân am hiểu, nắm giữ nhiều bí quyết, truyền thống văn hóa của dân tộc và có nhiều đóng góp cho sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa truyền thống.
Bên cạnh đó, Đồng Nai đã tiến hành công tác kiểm kê văn hóa phi vật thể các dân tộc sinh sống trên địa bàn 11 huyện, thành phố Long Khánh và thành phố Biên Hòa, giúp cho quá trình nhận diện đánh giá được giá trị, sức sống và mức độ tồn tại của các loại hình di sản văn hóa trong đời sống của nhân dan trên địa bàn tỉnh, đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị của di sản.
Trên cơ sở công tác kiểm kê các loại hình di sản văn hóa phi vật thể tại các địa phương, tỉnh Đồng Nai thực hiện chọn lọc, bước đầu lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc ở Đồng Nai, để làm cơ sở sau này chỉnh lý 6 hồ sơ đề nghị Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia: Lễ hội Sayangva (cúng lúa mới) của người Chơro; Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của tộc người Mạ ở Đồng Nai (2015); Hát kể Tăm Pớt của người Mạ ở Đồng Nai (2016); Lễ cấp sắc của người Dao ở Đồng Nai (2018).
Công tác kiểm kê, ghi danh di sản văn hóa phi vật thể ở Đồng Nai đã đạt được những hiệu quả nhất định. Các nhiệm vụ thực hiện đúng trọng tâm, kịp thời gìn giữ được các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Công tác kiểm kê giúp ích cho quá trình nhận diện đánh giá được giá trị, sức sống và mức độ tồn tại của các loại hình di sản văn hóa trong đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh, đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát huy giá trị của di sản.

Thủy Bích

Tin liên quan