Tầm nhìn

Bình Thuận: Bảo tồn và phát huy Lễ hội Cầu ngư vạn Thủy Tú

14:18, 20 Tháng Chín 2021

(DXS) – UBND tỉnh Bình Thuận đã ban hành Quyết định số 2281/QĐ-UBND phê duyệt Đề án Bảo tồn và phát huy Lễ hội Cầu ngư ở vạn Thủy Tú (phường Đức Thắng, thành phố Phan Thiết).

Tín ngưỡng thờ cúng Cá Voi và lễ hội Cầu ngư là nét văn hóa đặc trưng từ lâu đời tại Bình Thuận. (Nguồn: VOV)

Theo Đề án, từ năm 2022 trở đi, Lễ hội Cầu ngư chính mùa tại vạn Thủy Tú sẽ diễn ra vào tháng 6 âm lịch tại vạn Thủy Tú và các tuyến đường xung quanh khu vực vạn Thủy Tú, cảng cá Phan Thiết, cửa Cồn Chà, khu vực Hòn Lao, trên sông Cà Ty… Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết sẽ là đơn vị chủ trì tổ chức Lễ hội Cầu ngư chính mùa.

Ở phần lễ, Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết phân công đơn vị phối hợp với Ban Quản lý di tích vạn Thủy Tú tổ chức, trong đó duy trì nghi lễ Nghinh Ông Sanh ngoài biển Hòn Lao về vạn theo nghi thức truyền thống vốn có - đây là nghi lễ chính và cũng là điểm nhấn của Lễ hội.

Ở phần hội, Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết chỉ đạo Phòng Văn hóa và Thông tin chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị chuyên môn của thành phố xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dung và dự toán kinh phí tổ chức hàng năm.

Cũng theo Đề án, để đảm bảo lễ hội diễn ra an toàn, thành phố Phan Thiết tăng cường sự  phối hợp giữa các sở, ngành chức năng của tỉnh với các cấp chính quyền, cơ quan, ban ngành, đoàn thể thành phố Phan Thiết trong công tác quản lý, chỉ đạo về chuyên môn nghiệp vụ đối với việc tổ  chức Lễ  hội Cầu ngư tại vạn Thủy Tú. Đồng thời, tăng cường các hình thức tuyên truyền, quảng bá sâu rộng  về ý nghĩa, giá trị và nét đặc sắc của tín ngưỡng thờ cúng Cá Ông và Lễ hội Cầu ngư trên các phương tiện thông tin truyền thông để nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của các tầng lớp Nhân dân địa phương trong việc bảo tồn và phát huy giá trị của Lễ hội; tăng cường các hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch để thu hút du khách trong và ngoài nước đến thăm quan, khám phá nét đặc sắc của Lễ hội.

Tín ngưỡng thờ cúng Cá Voi (Cá Ông) và Lễ hội Cầu ngư là nét văn hóa đặc trưng có từ lâu đời của cư dân vùng biển từ Quảng Bình trở vào các tỉnh ven biển phía Nam. Ở Bình Thuận, tín ngưỡng thờ cúng Cá Voi và Lễ hội Cầu ngư có lịch sử hình thành, tồn tại từ lâu đời gắn với quá trình di dân tiếp quản vùng đất cực Nam Trung bộ của người dân các tỉnh Bắc và Trung Trung bộ và được duy trì đến ngày nay.

Trong số gần 30 ngôi lăng, vạn thờ Cá Voi (Cá Ông) hiện hữu trên địa bàn tỉnh Bình Thuận, Thủy Tú  là ngôi vạn được tạo lập sớm nhất (năm Nhâm Ngo ̣- 1762), đây cũng là nơi thờ Thủy Tổ nghề biển của ngư dân Bình Thuận. Lễ hội Cầu ngư tại vạn Thủy Tú là một trong 05 lễ hội đặc sắc của tỉnh được Ủy ban nhân dân tỉnh đưa vào Danh mục các lễ hội tiêu biểu của địa phương cần bảo tồn và phát huy giá trị phục vụ phát triển du lịch năm 2009.

Những năm gần đây, lễ hội Cầu ngư ở vạn Thủy Tú đứng trước nguy cơ mai một. (Nguồn: TTXVN)

Lễ hội Cầu ngư thể hiện niềm tin, khát vọng của người dân lao động biển về mưa thuận gió hòa, mùa vụ bội thu, sự bình an và may mắn trong quá trình đánh bắt hải sản trên biển. Với những giá trị và ý nghĩa đặc sắc đó, Vạn Thủy Tú được Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia năm 1996. Năm 2019, Lễ hội cầu ngư tại vạn Thủy Tú được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (tại Quyết định số 4614/QĐ-BVHTTDL ngày 20/12/2019).

Tuy nhiên, trong những năm gần đây Lễ hội Cầu ngư ở vạn Thủy Tú đang đứng trước nguy cơ mai một dần theo thời gian. Trong phần lễ, một số nghi lễ truyền thống chính yếu, quan trọng của Lễ hội không còn được duy trì theo đúng tập tục truyền thống như trước; bên cạnh đó phần hội cũng ít được chú trọng duy trì trong Lễ hội Cầu ngư. Mặt khác, công tác tuyên truyền, quảng bá về giá trị, nét đặc sắc của Lễ hội chưa được quan tâm đúng mức. Người dân địa phương vốn là chủ thể văn hóa trực tiếp gìn giữ và thực hành Lễ hội nhưng lại ít quan tâm tham gia Lễ hội. Vì vậy, Lễ hội Cầu ngư ở vạn Thủy Tú đang đứng trước nguy cơ mai một và chưa có sức hấp dẫn để thu hút nhân dân địa phương và du khách tham gia thưởng ngoạn, bái tế.

Có thể nói, đề án Bảo tồn và phát huy Lễ hội Cầu ngư ở vạn Thủy Tú không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của người dân địa phương mà còn hướng tới đưa lễ hội trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn có sức thu hút du khách trong, ngoài nước; đồng thời từng bước góp phần nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của các cấp chính quyền và nhân dân trong công tác bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa./.

AV

Tin liên quan