Tầm nhìn

Lạng Sơn: Bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị các di sản văn hóa

09:22, 29 Tháng Tám 2021

(DSX)- Ngày 28/8, UBND tỉnh Lạng Sơn đã có Báo cáo Tổng kết thực hiện Luật Di sản văn hóa.

Lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ (thành phố Lạng Sơn/Nguồn: Báo Lạng Sơn

Theo đó, ngay sau khi Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành được ban hành và có hiệu lực, trên cơ sở tình hình, điều kiện thực tế của địa phương để cụ thể hóa hơn nữa Luật và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Lạng Sơn đã tích cực chỉ đạo, đôn đốc các sở, ban, ngành tỉnh tham mưu trình Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế chính sách liên quan đến việc triển khai thực hiện Luật Di sản văn hóa.

Trong hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể, công tác kiểm kê, rà soát phân loại hệ thống di tích luôn được quan tâm thực hiện. Từ năm 1998 đến nay tỉnh đã tiến hành 02 đợt tổng kiểm kê hệ thống di tích cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng trên địa bàn. Qua công tác kiểm kê đã nghiên cứu lựa chọn 335 di tích đưa vào danh mục kiểm kê trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt để quản lý, bảo vệ theo quy định của Luật Di sản văn hóa. Đồng thời, nghiên cứu lựa chọn các di tích có giá trị tiêu biểu, đáp ứng các tiêu chí để lập hồ sơ trình xếp hạng di tích các cấp. Riêng trong giai đoạn từ 2002 đến nay có thêm 113 di tích được xếp hạng, trong đó có 02 di tích từ quốc gia lên quốc gia đặc biệt, 08 di tích từ cấp tỉnh lên quốc gia, còn lại là di tích cấp tỉnh. Nâng tổng số điểm khu di tích xếp hạng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn là 130 di tích.

Đối với công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, từ năm 2003 đến năm 2020, bằng nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ngân sách nhà nước, tỉnh Lạng Sơn đã có khoảng 250 lượt di tích được bảo quản, tu bổ, phục hồi với tổng kinh phí là 327.600 triệu đồng.Trong quá trình bảo quản, tu bổ, phục hồi các di tích xếp hạng các cấp được đầu tư, tôn tạo từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn xã hội hóa cơ bản thực hiện theo đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục trong quản lý đầu tư, xây dựng và Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành kèm theo.

Công tác quản lý di vật, cổ vật ở vùng biên giới tuân thủ đúng Thông tư số 19/2012/TT-BVHTTDL của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định loại di vật, cổ vật không được mang ra nước ngoài. Cùng với đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã chỉ đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND các huyện, thành phố hướng dẫn các bảo tàng, nhà trưng bày, Ban quản lý di tích… thực hiện việc quản lý, bảo quản các di vật, cổ vật bằng các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ như: đăng ký, lập hồ sơ lý lịch, lập sổ theo dõi, bản thống kê di vật, hiện vật; bảo quản định kỳ hiện vật, cổ vật... và các hoạt động liên quan khác. Đặc biệt năm 2013, tỉnh Lạng Sơn đã tiến hành lập hồ sơ đề nghị công nhận bảo vật quốc gia cho Bia Thủy Môn Đình và tiến hành các biện pháp bảo vệ đối với bảo vật quốc gia theo chế độ riêng.

Trong hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, từ năm 2011 - 2015 tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thành công tác tổng kiểm kê di sản văn hóa trên địa bàn 11/11 huyện, thành phố theo quy định. Căn cứ kết quả kiểm kê đã phân loại lập danh mục 353 DSVHPVT (trong đó tiếng nói chữ viết 5, ngữ văn dân gian 7, tập quán xã hội 25, lễ hội 272, nghề thủ công truyền thống 15, nghệ thuật trình diễn dân gian 15, tri thức dân gian 14), nghiên cứu, lựa chọn lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục DSVHPVT quốc gia cho 08 di sản theo quy định. Phối hợp với Viện Âm nhạc và các tỉnh hoàn thiện hồ sơ “Then Tày, Nùng, Thái Việt Nam” đề nghị UNESCO công nhận và ghi danh là DSVHPVT đại diện của nhân loại.

Trong những năm qua, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể tỉnh, UBND các huyện, thành phố tổ chức, triển khai nhiều hoạt động truyền dạy, phát huy giá trị di sản văn hóa trong cộng đồng, gia đình, nhà trường, tiêu biểu như: Phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo xây dựng, ký kết chương trình công tác "Đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong hệ thống Bảo tàng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn"; 100% các trường học đã thực hiện lồng ghép giảng dạy, bảo tồn phát huy giá trị di sản văn hóa vào chương trình chính khóa trong các môn học; tăng cường tổ chức sự kiện văn hóa, văn nghệ; các hoạt động ngoại khóa tại các cơ sở giáo dục, thiết chế văn hóa, điểm khu di tích; khôi phục, bảo lưu, trao truyền các trò chơi dân gian, đồng dao, dân ca... và nhiều hoạt động khác. Qua đó góp phần bồi dưỡng cho học sinh ý thức giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, niềm tự hào và tình yêu quê hương, đất nước.

Công tác sưu tầm, kiểm kê bảo quản, lập hồ sơ khoa học được quan tâm, triển khai thực hiện tương đối hiệu quả. Từ năm 2001 đến hết năm 2020 đã có gần 15.000 hiện vật được bổ sung, nâng tổng số đơn vị tài liệu, hiện vật được Bảo tàng tỉnh sưu tầm, lưu giữ và bảo quản là 74.588 đơn vị. Hiện nay, tại Bảo tàng tỉnh có 01 hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia, 12.396  hiện vật gốc đã đăng ký; 12.088 hiện vật tin học hóa; 48.287 hiện vật tham khảo đã đăng ký; 14.318 hiện vật chờ đăng ký.

Công tác kiểm kê, nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện thông tin khoa học cho tài liệu, hiện vật, sưu tập hiện vật ở Bảo tàng luôn được quan tâm, chú trọng và thực hiện nghiêm túc ngay từ quy trình nhập hiện vật về kho cơ sở lưu giữ. Hồ sơ nhập hiện vật được cán bộ chuyên môn rà soát, bổ sung thông tin hiện vật nhập kho đầy đủ, chính xác để đăng ký, lập hồ sơ khoa học, phân loại theo quy định.

Bên cạnh đó, công tác xã hội hóa cũng đạt được những kết quả quan trọng, tiềm năng và nguồn lực to lớn của xã hội bước đầu được phát huy. Từ năm 2003 đến năm đã huy động 137.112 triệu đồng cho hoạt động bảo vệ phát huy giá trị di sản văn hóa (trong đó di sản văn hóa vật thể 135.093 triệu đồng ; di sản văn hóa phi vật thể 2.020 triệu đồng) . Qua đó góp phần tăng thêm nguồn lực hoạt động, khắc phục sự hạn hẹp của ngân sách Nhà nước; huy động, khai thác, sử dụng hiệu quả công sức, trí tuệ, tài sản của Nhân dân và toàn xã hội cho sự nghiệp văn hóa nói chung, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa nói riêng./.

D.H

Tin liên quan