Tầm nhìn

Bảo tồn, phát huy bền vững di sản “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt”

16:15, 11 Tháng Ba 2021

(DSX)- Từ năm 2016 đến nay, tỉnh Nam Định đã thực hiện tốt việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt”.

Nguồn ảnh: Báo Nam Định
Tỉnh Nam Định là trung tâm của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Qua kết quả kiểm kê bước đầu cho thấy, số lượng di tích diễn ra các thực hành liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu được phân bố rộng khắp trên địa bàn 10 huyện và thành phố Nam Định. Số lượng di tích tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh gắn với nhiều di tích song tiêu biểu nhất là Quần thể di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Phủ Dầy (xã Kim Thái, huyện Vụ Bản); Phủ Quảng Cung (xã Yên Đồng, huyện Ý Yên) đó là những nơi ghi dấu sự tích giáng sinh lần thứ nhất, lần thứ hai của Thánh Mẫu Liễu Hạnh vị thần chủ của điện thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Bên cạnh quần thể di tích Phủ Dày, Phủ Quảng Cung, số lượng các di tích liên quan đến thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn tỉnh còn phân bố tại các huyện, thành phố Nam Định như sau: Huyện Giao Thủy 17 di tích; huyện Hải Hậu 41 di tích, huyện Mỹ Lộc 85 di tích; Thành phố Nam Định 74 di tích; huyện Nghĩa Hưng 98 di tích; huyện Nam Trực 82 di tích; huyện Trực Ninh 69 di tích; huyện Vụ Bản 40 di tích; huyện Xuân Trường 77 di tích và huyện Ý Yên 21 di tích, với 137 bản hội, 246 thanh đồng, 245 cung văn…

Ngày 01/12/2016, tại thành phố Addis Ababa, nước Cộng hòa Dân chủ liên bang Etiopia, trong phiên họp lần thứ 11 của Ủy ban liên Chính phủ về bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của UNECSO, di sản “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã chính thức được ghi danh. Di sản văn hóa “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được vinh danh ở tầm quốc tế, đây không chỉ là một vinh dự, tự hào đối với tỉnh Nam Định, địa phương được giao nhiệm vụ xây dựng hồ sơ trình UNESCO mà còn là niềm vui chung của cộng đồng, chủ thể di sản văn hóa và nhân dân cả nước.

Sau khi UNESCO ghi danh di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, ngày 02/4/2017, tại Quần thể di tích lịch sử - văn hóa Phủ Dầy (xã Kim Thái, huyện Vụ Bản) một Trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt ở Nam Định và cả nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định long trọng tổ chức Lễ đón Bằng UNESCO ghi danh “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” trong Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tại Lễ đón Bằng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố Chương trình hành động nhằm bảo tồn, phát huy bền vững di sản “Thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu tam phủ của người Việt”.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định đã giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định phối hợp với Viện Văn hóa nghệ thuật Quốc gia Việt Nam tiến hành xây dựng Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt ở Nam Định đến năm 2030” trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Đề án đã đi sâu nghiên cứu, phân tích, đánh giá các vấn đề liên quan đến công tác bảo vệ và phát huy di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt trên địa bàn tỉnh Nam Định, trong đó tập trung vào hai trung tâm thực hành sinh hoạt Tín ngưỡng thờ Mẫu là quần thể di tích Phủ Dầy (xã Kim Thái, huyện Vụ Bản), di tích Phủ Quảng Cung (xã Yên Đồng, huyện Ý Yên) và một số địa phương khác.

Ngày 04/9/2020, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành văn bản số 3246/BVHTTDL-DSVH về việc góp ý Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt ở Nam Định đến năm 2030” với mục tiêu, nhiệm vụ là làm nổi bật các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản theo hướng phát triển bền vững, phù hợp với quy hoạch 4 phát triển văn hóa - xã hội của tỉnh Nam Định và yêu cầu của UNESCO đối với di sản được ghi danh là Di sản văn hóa đại diện của nhân loại.

Có thể nói rằng, công tác quản lý bảo vệ và phát huy các di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sắc của Tỉnh ủy, HĐND, Ủy ban nhân dân tỉnh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và sự phối hợp của các cơ quan thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch như: Cục Di sản văn hóa; Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam; Ủy ban nhân dân và Phòng Văn hóa và Thông tin các huyện, thành phố Nam Định, đặc biệt là sự đồng thuận rất cao của cộng đồng, chủ thể của các di sản văn hóa phi vật thể.

Trong thời gian tới, để phát huy những kết quả đã đạt được, tỉnh Nam Định sẽ từng bước nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước về di sản văn hóa; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để nhân dân, các chủ thể của di sản văn hóa phi vật thể hiểu đúng, đầy đủ tên gọi của di sản đã được UNESCO ghi danh trong Danh sách di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại là Vinh danh Thực hành liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.

Cùng với đó, tăng cường tập huấn nâng cao trình độ và năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý, hướng dẫn rèn luyện kỹ năng làm việc và phối hợp với cộng đồng chủ thể của di sản. Tiếp tục đề nghị cấp thẩm quyền hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật về di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có văn bản riêng đặc thù đối với loại hình về di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra kịp thời chấn chỉnh, xử lý nghiêm những tổ chức không có chức năng nhiệm vụ trong việc vinh danh, khen thưởng liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Đồng thời, đẩy mạnh công tác xã hội hóa các hoạt động trong bảo vệ phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại cộng đồng nhằm phát huy nguồn lực, vai trò chủ động của nhân dân, cộng đồng trong các hoạt động thực hành di sản. 

T.T (t/h)

Tin liên quan