Tầm nhìn

Đề xuất đầu tư dự án tu bổ, mở rộng di tích quốc gia đặc biệt Trại giam Phú Quốc giai đoạn 2021 - 2025

17:16, 13 Tháng Mười 2020

(DSX) - Sở Văn hóa và Thể thao Kiên Giang đang phối hợp triển khai lập lại quy hoạch Trại giam Phú Quốc trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, theo quy định của Luật Di sản văn hóa và Nghị định của Chính phủ quy định về công tác lập quy hoạch di tích, đối với di tích cấp quốc gia đặc biệt.

Khu di tích Trại giam Phú Quốc - Ảnh: tago.vn

“Đảo ngọc” Phú Quốc là điểm đến vô cùng hấp dẫn của Việt Nam. Mấy chục năm trước, nơi đây từng là “địa ngục trần gian” ghi dấu tinh thần kiên trung của những người tù cộng sản, tố cáo tội ác tày trời của đế quốc Mỹ. Đến với Phú Quốc hôm nay, du khách không thể không ghé thăm nơi từng được biết đến với những cái tên ám ảnh một thời: Nhà lao Cây Dừa, Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam Phú Quốc..., để hiểu thêm về sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ cho Tổ quốc hôm nay.

Nằm trên địa bàn thị trấn An Thới (huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang), Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam Phú Quốc được xây dựng trên diện tích 400ha, với gần 500 ngôi nhà, chia thành 12 khu (mỗi khu có 2 phân khu) và 10 khu (mỗi khu có 4 phân khu gọi tên theo thứ tự A, B, C, D). Mỗi khu trại có thể chứa khoảng 3.000 tù nhân. Xung quanh mỗi phân khu là 4 vọng gác canh giữ 24/24 giờ và 10 vọng gác lưu động. Trại được bao bọc bởi gần 10 lớp kẽm gai chằng chịt. Xung quanh trại hoàn toàn trống trải, không có dân cư sinh sống nên tạo thành một “vành đai trắng” cách ly với bên ngoài.



Khu di tích Trại giam Phú Quốc - Ảnh: tago.vn

Khu di tích Trại giam Phú Quốc là nơi ghi dấu tội ác của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nơi chứng kiến cuộc đấu tranh không mệt mỏi của quân và dân ta, phản ánh phẩm chất kiên cường bất khuất của các cán bộ, chiến sĩ cách mạng. Từ năm 1953, Pháp đã cho xây dựng nhà tù ở đảo Phú Quốc - vị trí nay thuộc thị trấn An Thới. Nhà tù này tồn tại từ tháng 6/1953 đến tháng 7/1954. Trong thời gian trên, Pháp đã giam giữ đến 14 nghìn tù binh. Đến cuối năm 1955, Việt Nam Cộng hòa xây dựng một trại giam ở địa điểm Căng Cây Dừa cũ, với diện tích rộng 4 ha, đặt tên là Trại huấn chính Cây Dừa, còn gọi là Nhà lao Cây Dừa. Trại giam tù binh Cộng sản Việt Nam/Phú Quốc được lập trên cơ sở Trại huấn chính Cây Dừa, diện tích phân bố từ dốc Cô Sáu kéo dài đến Cầu Sấu khoảng 3,5km, được chia ra làm 12 phân khu giam giữ và khu Bộ chỉ huy Trại giam. Di tích Nhà tù Phú Quốc được công nhận là di tích quốc gia theo Quyết định số 1430-QĐ/BT ngày 12/10/1993 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Thông tin; nâng lên di tích quốc gia đặc biệt và đổi tên thành Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Trại giam Phú Quốc theo Quyết định số 2408/QĐ-TTg ngày 31/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay khu di tích còn bảo tồn được 05 điểm di tích gốc là: Nghĩa trang tù binh, nhà thờ Kiến Văn, cổng tiểu đoàn 7 và 8 quân cảnh, khu B2, khu nhà Bộ chỉ huy Trại giam và 01 điểm di tích tôn tạo tượng đài Đồi Sim. Tất cả 06 điểm di tích này đã được khoanh vùng bảo vệ, với diện tích 8,5 ha. Ban Quản lý di tích hiện có 11 người, trực thuộc UBND huyện Phú Quốc, kinh phí hoạt động nguồn ngân sách cấp 01 tỷ đồng, nguồn từ công đức trung bình 01 tỷ đồng/năm (có từ năm 2014). Ban Quản lý di tích đã thực hiện tốt công tác bảo quản, kiểm tra làm hồ sơ hiện vật, tổ chức theo dõi tiến hành việc đăng ký số hiệu hiện vật nhập kho, hồ sơ hiện vật; đảm bảo an toàn, không để xảy ra tình trạng mất hiện vật; sưu tầm được một số hiện vật, các mẫu chuyện kể của những nhân chứng sống phục vụ cho công tác thuyết minh ngày càng thêm phong phú.

Theo Sở VHTT Kiên Giang, nhằm đầu tư xây dựng nơi trưng bày hiện vật liên quan đến khu di tích; đầu tư công tác nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và trưng bày các hình ảnh, cùng các tài liệu có liên quan; khôi phục một số điểm ghi dấu sự kiện quan trọng. Đồng thời, xây dựng công trình phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống của khu di tích, đáp ứng nhu cầu khách tham quan; Sở Văn hóa và Thể thao đang phối hợp với Tập đoàn Sungroup triển khai lập lại quy hoạch Trại giam Phú Quốc trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, theo quy định của Luật Di sản văn hóa và Nghị định của Chính phủ quy định về công tác lập quy hoạch di tích, đối với di tích cấp quốc gia đặc biệt. Nguồn kinh phí lập quy hoạch do Tập đoàn Sungroup tài trợ. Bước đầu xác định một số nội dung chính của nhiệm vụ quy hoạch nhằm bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích. Song song đó, Sở Văn hóa và Thể thao vừa có văn bản đề xuất Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh về chủ trương đầu tư dự án tu bổ, mở rộng di tích quốc gia đặc biệt Trại giam Phú Quốc, giai đoạn 2021 - 2025, trong đó có đề xuất tu bổ, mở rộng các hạng mục như: Khu A2, B2; phục dựng tượng đài Đồi Sim; di tích Nghĩa trang tù binh (đài tưởng niệm, tường bia liệt sỹ); xây dựng 11 bia “Ghi dấu” tại 11 địa điểm của trại giam tù binh và bảo tồn hố khai quật hài cốt tù binh bi địch sát hại...

Thủy Bích (t/h)

Tin liên quan