Tầm nhìn

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

16:21, 09 Tháng Ba 2020

(DSX) - Tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên là một trong ba tín ngưỡng cổ nhất ở vùng Bắc Bộ. Tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên không chỉ là tín ngưỡng của một địa phương, của một vùng mà là hệ thống tín ngưỡng mang tính Quốc gia.

Năm 1763 từ điển bộ Lễ của nhà Lê Trung hưng đã ghi nhận rõ các di tích thờ cúng Quốc Mẫu Tây Thiên. Như vậy, di sản tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên là biểu tượng văn hóa của tỉnh Vĩnh Phúc. Di sản còn mang nhiều giá trị về lịch sử, văn hóa, truyền thống yêu nước, đoàn kết của các dân tộc kiên cường chống giặc ngoại xâm.

Ngày 14/11/2018, UBND tỉnh Vĩnh Phúc có Quyết định số 2849/QĐ – UBND về việc phê duyệt danh mục, quy mô, kinh phí thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2018 (đợt 2) trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Trong đó, có đề tài: Nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ khoa học công nhận di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia “Lễ hội Tây Thiên và tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên”.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh các nhà khoa học Trung ương, địa phương tiến hành nghiên cứu, sưu tầm tài liệu, xây dựng bộ hồ sơ “Tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên”. Sau một thời gian nghiên cứu và căn cứ hồ sơ nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn, ngày 9/9/2019, UBND tỉnh có Văn bản số 7045/UBND - VX3 về việc đề nghị xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Sau khi có ý kiến nhất trí của Hội đồng di sản quốc gia, ngày 14/1/2020, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 176/QĐ – BVHTTDL về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên, huyện Tam Đảo.

Lễ đón nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Báo Vĩnh Phúc

Sáng 8/3/2020 DL (tức ngày 15/2 Âm lịch) tại Khu danh thắng Tây Thiên, xã Đại Đình, UBND huyện Tam Đảo tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm ngày giỗ Quốc mẫu Tây Thiên Xuân Canh Tý năm 2020 và đón nhận quyết định, công bố: Tập quán xã hội và tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Thị Thúy Lan đã trao Quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chứng nhận: Tập quán xã hội và Tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên, huyện Tam Đảo được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND huyện Tam Đảo Đinh Văn Mười nhấn mạnh: Tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên, huyện Tam Đảo được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vừa là niềm tự hào, phấn khởi của nhân dân các dân tộc huyện Tam Đảo nói riêng, của tỉnh Vĩnh Phúc nói chung, cũng như các địa phương đã cùng bảo tồn, phát huy đi sản tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt Nam.

Để giữ gìn, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tập quán xã hội và tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên, thời gian tới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Tam Đảo tiếp tục tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá hình ảnh, tập quán xã hội và tín ngưỡng thờ Quốc mẫu Tây Thiên đến rộng rãi du khách, nhân dân trong và ngoài nước; xây dựng kế hoạch cụ thể để bảo tồn, giữ gìn; tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động các di tích, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống…

Lễ hội Tây Thiên. Ảnh: Vinhphuctv

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên không chỉ là tín ngưỡng của một địa phương, của một vùng mà là tín ngưỡng mang tính quốc gia; đồng thời là biểu tưởng văn hóa của tỉnh Vĩnh Phúc, là di sản mang giá trị về lịch sử, văn hóa, về truyền thống yêu nước các dân tộc đoàn kết chống giặc ngoại xâm. Tự hào, phấn khởi khi Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc càng thấy rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể cấp quốc gia – Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên.

Lễ hội Tây Thiên được tổ chức từ ngày 15 đến 17-2 Âm lịch hằng năm để tưởng nhớ Quốc mẫu Lăng Thị Tiêu, chính Vương phi của Hùng Chiêu vương - người đã có công lớn trong việc giúp vua Hùng mở mang bờ cõi, dạy dân trồng lúa nước, chiêu mộ quân sĩ, củng cố vương triều. Di tích thờ bà tại thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo được Thủ tướng Chính phủ công nhận là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt từ tháng 12-2015.

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19 nên Lễ hội Tây Thiên Xuân Canh Tý năm 2020 sẽ không tổ chức phần hội mà chỉ tổ chức phần lễ và công bố Quyết định công nhận Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

                                                                                                                                       Lan Anh (t/h)

Tin liên quan