Điểm đến

Vẻ đẹp “hút hồn” của nghi môn xứ Nghệ

16:25, 21 Tháng Năm 2019

Nghi môn là công trình có giá trị nghệ thuật cao, độc đáo trong kiến trúc, xây dựng và được đánh giá đẹp bậc nhất trong hệ thống các di tích ở xứ Nghệ.

Nghi môn là công trình có giá trị nghệ thuật cao, độc đáo trong kiến trúc, xây dựng và được đánh giá đẹp bậc nhất trong hệ thống các di tích ở xứ Nghệ.

Phủ Đàng Cao tọa lạc giữa cánh đồng Am, được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng để thờ 3 nhân vật lịch sử: Thái phó Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan, Cường quận công Nguyễn Cảnh Vạn, Phó nham hầu Nguyễn Cảnh Yên – những danh nhân có công lao to lớn với đất nước thời hậu Lê. Trong khuôn viên rộng gần 2000 m2 có nhiều công trình lớn nhỏ khác nhau: nghi môn, hạ, trung, thượng điện, hồ sen...

Theo gia phả họ Nguyễn Cảnh, thượng điện và hạ điện là do làng xã khởi lập, còn trung điện và nghi môn là do con cháu họ Nguyễn Cảnh xây dựng. Trong các công trình của phủ, nghi môn được xây dựng cuối cùng (1938 – 1941) nhưng có kiến trúc độc đáo nhất. Nghi môn gồm lầu, trụ biểu, tượng canh, cột đèn… liên kết nhau tạo nên một thể thống nhất, có hình khối uy nghi, vừa có đường nét hoa văn mềm mại, sắc sảo, in đậm dấu ấn kiến trúc giao thoa Âu - Á.

Lầu nghi môn có 3 tầng cao hơn 10 m (cao nhất di tích). Tầng 1 có diện tích sàn gần 15 m2, được tạo nên bởi 4 cột trụ lớn. Thân và đỉnh trụ được giật cấp và trang trí các họa tiết hình học. Các trụ được nối với nhau tạo nên 4 cửa thông ra 4 hướng. Trên cửa trước và cửa sau đều đắp tượng nghê chầu. Đặc biệt trên cửa trước có khắc 3 chữ Hán lớn “cao – thiên – phối” với ý nghĩa chỉ sự cao lớn của công trình. Mái được đổ bê tông chụm lại thành hình vòm, có trang trí sao vàng và các hoa dây, từ dưới nhìn lên, trông trần lầu, như mái vòm của một nhà thờ công giáo.

Toàn cảnh phủ Đàng Cao


Tầng 2 có diện tích sàn gần 9 m2, cũng được tạo nên từ 4 trụ lớn. Mặt trước và sau tương đối giống nhau. Các trụ giật cấp, liên kết tạo thành 2 cửa hình tròn được trang trí tre, trúc, hoa dây, họa tiết hình học, cuốn thư. Tầng trên cùng mang tính cách điệu.

Các mái ngói của nghi môn đều cuốn đầu đao cong vút với những hình rồng mềm mại, uyển chuyển, đậm chất phương Đông. Tầng 1 gắn với 2 trụ biểu bằng các bức tường xuyên hoa, điểm chữ “thọ”, phía trên đắp nổi 2 con nghê, 2 con rồng đang chầu về chính môn.

Từ 2 trụ phụ này, lại liên kết với 2 bức tượng và 2 cổng phụ rất vững chắc. Những pho tượng hình người, hình “tứ  linh”, những bức tranh phong cảnh đắp nổi trên tường (rùa, sen…)  là những tác phẩm tuyệt vời, thể hiện tài năng điêu luyện và đầu óc thẩm mỹ tinh tế của nghệ nhân xưa.

Những đường nét hoa văn, tạo tác trên nghi môn thể hiện tài năng điêu luyện và đầu óc thẩm mỹ tinh tế của nghệ nhân xưa.

Hoành tráng, độc đáo trong kiến trúc, cân xứng, hài hòa trong bố cục, thẩm mỹ, mềm mại trong từng chi tiết, nghi môn đã làm nên vẻ đẹp riêng hiếm có cho phủ Đàng Cao. Phủ đã được công nhận là Di tích Lịch sử - Nghệ thuật cấp tỉnh.

Nằm giữa một vùng địa linh, non nước hữu tình với nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng, phủ Đàng Cao đã và đang là điểm đến hấp dẫn của du khách muôn phương.

Hiền Lê (t/h)

 

Tin liên quan