Tầm nhìn

Định hướng nào để bảo vệ khu nhà cổ Đường Lâm của Hà Nội

15:59, 12 Tháng Mười Hai 2017

(Disanxanh) – Ngôi nhà cổ nằm trong danh mục cần được bảo vệ tiếp tục làm "nóng" lên vấn đề bảo tồn nhà cổ và giải quyết các vấn đề phát sinh trong cuộc sống của người dân. Chính quyền cần có hướng bảo vệ cần thiết, rất có thể đây sẽ là tiền lệ dẫn đến nhiều ngôi nhà khác bị dỡ bỏ.

Ngôi nhà bà Kiều Thị Thảo, thôn Đông Sàng, làng cổ Đường Lâm đang bị phá dỡ. (Ảnh: Đinh Thuận/TTXVN)
Câu chuyện bảo tồn những ngôi nhà cổ là vấn đề chưa bao giờ hết "nóng" để phát huy hết giá trị của khu di tích. Làng cổ Đường Lâm thuộc thị xã Sơn Tây (Hà Nội) khi khu nhà cổ Đường Lâm của Hà Nội trở thành di tích quốc gia, nhưng cơ quan chức năng chưa có giải pháp kịp thời hài hòa giữa việc bảo tồn và đáp ứng nhu cầu cuộc sống của người dân.
Mới đây, việc gia đình bà Kiều Thị Thảo, thôn Đông Sàng đã dỡ bỏ ngói phần nhà cổ hơn 100 năm tuổi của mình (chung nhà với một gia đình khác) với mục đích tu bổ lại do đã xuống cấp, mặc dù năm 2011 được thành phố đầu tư gần 1 tỷ đồng tu bổ chung cho căn nhà hai hộ. Tuy nhiên, theo lời bà Kiều Thị Thảo, dù rất tiếc nuối nhưng gia đình vẫn phải dỡ bỏ.
Vừa qua, khi có mặt tại gia đình bà Kiều Thị Thảo, chúng tôi tận mắt chứng kiến một nửa ngôi nhà cổ thuộc phần sở hữu của nhà bà Thảo đang phá dỡ tan hoang. Toàn bộ mái ngói phía trước và một phần phía sau đã được dỡ bỏ, phần còn lại gồm khung gỗ, tường, cửa ra vào được bà dự định dỡ bỏ trong thời gian tới. Các cột gỗ trong nhà bị mối mọt không thể phục hồi. Trong khi đó, nửa nhà bên kia thuộc sở hữu của gia đình bà Nguyễn Thị Gan vẫn cổ kính với mái ngói nâu, khung cửa gỗ chắc chắn. Hai gia đình ngăn cách bằng tường tôn.
Lý do xuống cấp cũng chỉ là một phần, ngọn nguồn của việc phá bỏ này còn do việc tranh chấp giữa gia đình bà và hai hộ dân khác mua chung căn nhà cổ này. Bên cạnh việc tranh chấp ranh giới với gia đình bà Nguyễn Thị Gan, phần đất của gia đình bà Kiều Thị Thảo còn tranh chấp với gia đình ông Kiều Văn Lý.
Bộ hồ sơ gia đình bà Kiều Thị Thảo xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên Ủy ban Nhân dân xã Đường Lâm hơn 10 năm trước đã bị cán bộ xã làm thất lạc hồ sơ gốc nên hiện không có căn cứ để giải quyết chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bà.




Ngôi nhà bà Kiều Thị Thảo, thôn Đông Sàng, làng cổ Đường Lâm đang bị phá dỡ. (Ảnh: Đinh

Thuận/TTXVN)

Bên cạnh đó, bà Kiều Thị Thảo cũng không bằng lòng về việc trùng tu ngôi nhà vì cho rằng việc trùng tu không đảm bảo chất lượng. Trong khi các cơ quan trùng tu, bà cũng không nắm rõ chi phí đầu tư, cấu kiện được sửa chữa, không được ký bất kỳ văn bản nào liên quan đến việc trùng tu.
Bà Kiều Thị Thảo mong muốn các cơ quan sớm giải quyết các tranh chấp, xác định mốc giới cho mảnh đất và nửa ngôi nhà cổ, có giấy sở hữu nhà đất và minh bạch về việc trùng tu. Bà cho rằng nếu cơ quan chức năng không giải quyết triệt để sẽ dỡ toàn bộ ngôi nhà vào cuối năm nay.
Không nằm trong số những ngôi nhà cổ được xếp hạng nhưng ngôi nhà của gia đình bà Kiều Thị Thảo chung sở hữu nằm trong 99 ngôi nhà cổ loại 1 và loại 2 có niên đại từ 100-200 năm ở làng cổ Đường Lâm cần được ưu tiên đầu tư, tu bổ các ngôi nhà có giá trị đặc biệt.
Ngôi nhà này nằm trong danh mục kiểm kê năm 2016 di tích của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cần được bảo tồn. Việc phá dỡ ngôi nhà cổ của gia đình bà Kiều Thị Thảo là sự việc đáng tiếc, nguy cơ mất đi ngôi nhà cổ và có thể đây là tiền lệ phá bỏ nhiều ngôi nhà khác khi cơ quan chức năng không có giải quyết thấu đáo.
Ông Phạm Hùng Sơn - Trưởng Ban quản lý Di tích làng cổ Đường Lâm, cho biết: gia đình bà Kiều Thị Thảo có ý định dỡ bỏ ngôi nhà nhiều năm nay vì cho rằng chính quyền chưa có giải quyết phù hợp với gia đình bà. Ban Quản lý đã động viên gia đình bà bảo tồn nhà để giữ được giá trị cho làng cổ Đường Lâm nhưng việc dỡ bỏ ngôi nhà vẫn tiếp diễn.
Ban Quản lý đã báo cáo Ủy ban Nhân dân thị xã Sơn Tây để báo cáo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Cục Di sản Văn hóa. Các cơ quan này cho biết, ngôi nhà này chưa được xếp hạng nhưng cũng đề nghị thị xã Sơn Tây vận động gia đình giữ lại nhà để bảo vệ giá trị quần thể nhà cổ ở Đường Lâm.
Đối với việc tranh chấp ranh giới nhà đất của gia đình bà Kiều Thị Thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thị xã Sơn Tây Phạm Văn Phong cho biết theo quy định của Luật Đất đai, thị xã đã chỉ đạo Ủy ban Nhân dân xã Đường Lâm hòa giải hai lần không thành. Theo quy định, nếu tranh chấp đất đai chưa có giấy tờ, có tài sản trên đất lại thuộc thẩm quyền của Tòa án, không thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính, thị xã đã hướng dẫn cho gia đình bà Thảo gửi đơn lên tòa án. Tuy vậy, gia đình chưa gửi mà thực hiện bằng việc dỡ bỏ ngôi nhà. Đó là vấn đề khó cho cơ quan chức năng, phải giải quyết tranh chấp xong mới cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trước sự việc này, Ban Quản lý Di tích làng cổ Đường Lâm cùng Ủy ban Nhân dân xã Đường Lâm đã đến lập biên bản, đồng thời giải thích rõ việc tự ý phá dỡ ngôi nhà cổ là vi phạm quy định bảo tồn di tích làng cổ Đường Lâm, đề nghị gia đình giữ nguyên hiện trạng và cần phải có hướng bảo vệ các ngôi nhà cổ ở Đường Lâm một cách phù hợp.
Ban Quản lý Di tích làng cổ Đường Lâm cho biết đang đề nghị các cơ quan chức năng đặc biệt là Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Cục Di sản Văn hóa tháo gỡ giúp vấn đề này để có thể giữ lại kịp thời những vốn quý này. Về phía Ban Quản lý cũng chỉ thực hiện việc tuyên truyền cho người dân hiểu giá trị của nhà cổ để giữ lại bảo tồn nhưng rất trăn trở khi người dân không tìm thấy lợi ích từ việc giữ gìn nhà cổ, người ta dễ dàng phá bỏ hoặc bán đi.
TG(t.h)

Tin liên quan