Tầm nhìn

Tìm hướng bảo tồn và phát huy giá trị đô thị di sản

17:04, 15 Tháng Sáu 2017

(Disanxanh)- Là nội dung của Hội thảo quốc tế do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Tổ chức UNHABITAT tại Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức ngày 14/6, tại TP Hội An.

Dự hội thảo có ông Phạm Vinh Quang - Tổng Thư ký Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam, bà Susan Vize- Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam và sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia lĩnh vực bảo tồn di sản trong nước và quốc tế, cùng đại diện các ngành chức năng, đại diện các tỉnh, thành phố có di sản. Đây là một trong những hoạt động quan trọng trong khuôn khổ Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI-2017.

Tại Hội thảo sẽ có 2 chủ đề được đề cập gồm: Quy hoạch kiến trúc và phát triển bền vững tại các khu đô thị di sản; Quản lý di sản và cộng đồng địa phương. Bên cạnh đó, Hội thảo cũng đánh giá hiệu quả của Tuyên bố Hội An 2003 và 2009; khuyến khích những sáng kiến mới từ các chủ thể địa phương và khu vực tư nhân về cơ chế bảo vệ và phát triển bền vững tại các đô thị di sản.

Làm gì để Hội An tránh nguy cơ đô thị hóa?

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, ông Đinh Văn Thu cho rằng, những năm qua, nhờ sự quan tâm hỗ trợ của các bộ, ban, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế; sự đồng thuận của nhân dân và bằng nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp quản lý phù hợp, hiệu quả, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới - đô thị cổ Hội An đã đạt được những kết quả đáng kể. Hội An liên tục được UNESCO ghi nhận là một trong những nơi thực hiện tốt công tác bảo tồn các giá trị di sản văn hóa ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế và đô thị hóa nhanh chóng đã tạo ra áp lực phát triển cho các nguồn lực cốt lõi này, cũng như đặt ra nhiều câu hỏi về phát triển bền vững. Việc quy hoạch và phát triển không gian Hội An là một thách thức rất lớn với cấp chính quyền. Sự phát triển du lịch với nhiều loại hình sản phẩm và dịch vụ đa dạng đã góp phần cải thiện nguồn sinh kế và thu nhập cho người dân và tạo cơ hội cho các doanh nghiệp địa phương nhưng kèm theo đó là các vấn đề về vệ sinh môi trường, giao thông và an ninh.

Thạc sĩ Kiến trúc Võ Đăng Phong - Trưởng phòng Tu bổ Di tích thuộc Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An cho biết, dưới tác động bởi thời tiết, thiên tai bão lũ, nhu cầu sinh hoạt của người dân, sự phát triển mạnh mẽ của du lịch, kinh doanh dịch vụ thương mại tại các di tích đã ảnh hưởng đến giá trị di sản. Để giảm thiểu tối đa sự biến dạng di tích, chính quyền các cấp từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt cộng đồng dân cư trong khu di sản phải có những giải pháp quản lý, hoạt động phù hợp để di sản được bảo vệ tốt cả về vật thể và phi vật thể, là nền tảng, cơ sở để phát triển kinh tế du lịch tại địa phương.

Giáo sư William Logan - Chuyên gia UNESCO đặt câu hỏi cho Chính phủ Việt Nam và Ban quản lý các khu di sản là làm sao để có thể đề ra phương án giảm thiểu các tác động tiêu cực từ quá trình phát triển và có thể tìm ra cơ chế đảm bảo và tăng cường sự tham gia của khối doanh nghiệp tư nhân vào công cuộc bảo tồn di sản sao cho đôi bên hợp tác cùng phát triển. Do đó, rất cần sự hợp tác tham khảo, học tập chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau giữa các đô thị di sản trong nước và thế giới; ý kiến đóng góp của các chuyên gia Việt Nam và quốc tế trong công tác bảo tồn các đô thị cổ; sự hợp tác giúp đỡ về khoa học và tài chính của các tổ chức quốc tế để có thể bảo tồn và phát huy tốt hơn nữa loại hình đô thị di sản này.

Bà Susan Vize - Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhấn mạnh, Hội An là một đại diện điển hình cho quá trình tăng trưởng kinh tế và đô thị hóa nhanh chóng đang diễn ra ở hầu khắp các thành phố lịch sử của châu Á. Các khu di sản này đã trở thành nguồn lực quan trong cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là ngành du lịch. Nhưng do tốc độ phát triển đã tạo ra áp lực lớn cho các di sản, nên việc thảo luận, định hướng, lựa chọn các giải pháp phù hợp và đưa ra Tuyên bố Hội An 2017 là điều cấp thiết, nhằm thúc đẩy sự hợp tác về việc bảo tồn và phát huy giá trị các đô thị di sản.

Thông qua Tuyên bố chung Hội An 2017

Hội thảo là thời điểm phù hợp để nhìn lại "Tuyên bố Hội An 2009 về bảo tồn di tích lịch sử ở Châu Á". Các đại biểu tham gia Hội thảo đã nhất trí thông qua Tuyên bố chung về các nguyên tắc và khuyến nghị hướng tới các cơ quan và chính quyền trung ương và địa phương cũng như các tổ chức trong nước và quốc tế về việc hình thành các vành đai bảo vệ các không gian công cộng xung quanh di sản là điều cần thiết.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều này không dễ thực hiện bởi các di sản nằm trong khu vực đô thị, nơi mà giá trị đất đai được gia tăng nhanh chóng và quỹ đất hạn chế. Để bảo tồn các đô thị di sản, vai trò của chính quyền địa phương là rất quan trọng trong việc hỗ trợ và tạo ra không gian cho đối thoại và hành động. Do đó, khu vực phát triển tiếp giáp với khu vực di sản rất cần được thiết kế sao cho phù hợp đảm bảo tính hợp nhất giữa truyền thống và hiện đại./.

Tuấn Minh (t/h)

Tin liên quan