Tầm nhìn

Cần có đề án chiến lược để bảo vệ khẩn cấp nghệ thuật ca trù ở Hà Nội

10:00, 21 Tháng Mười Một 2016

(Disanxanh) - Hà Nội được coi là cái nôi của nghệ thuật ca trù. Ca trù được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ca nương Hải Lý, câu lạc bộ ca trù Ngãi Cầu, Hà Nội, biểu diễn 'Hát nói.' (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

Thành phố Hà Nội được đánh giá là nơi sản sinh ra nhiều nghệ nhân, ca nương, kép đào hát hay, đàn giỏi.  Nhiều câu lạc bộ ca trù mọc lên và hoạt động hiệu quả. hiện nay nghệ thuật ca trù của Thủ đô đã có phát triển, với 14 Câu lạc bộ, nhóm ca trù đang hoạt động, 50 người có khả năng truyền dạy và 220 người đang thực hành tại cơ sở. Tuy có sự phát triển nhanh về số lượng các Câu lạc bộ nhưng so yêu cầu thực tiễn hiện nay thì công tác bảo tồn, phục hưng ca trù của Hà Nội còn thiếu tính bền vững.

Hiện nay trên thực tế, các câu lạc bộ ca trù ở Hà Nội duy trì hoạt động chủ yếu bằng kinh phí tự nguyện đóng góp và tâm huyết của các cá nhân, những người yêu nghệ thuật ca trù. Sự hỗ trợ của địa phương mới chỉ rất khiêm tốn so với thời gian, công sức, kinh phí mà chính các ca nương, kép đàn bỏ ra. Không những vậy các câu lạc bộ ở đây còn thiếu nơi sinh hoạt, không gian biểu diễn. Vì vậy với nhiều người, đặc biệt là lớp trẻ, dù yêu ca trù nhưng nỗi lo cơm áo hằng ngày đã không đủ sức giữ họ ở lại với các câu lạc bộ. Việc trao truyền di sản  lại càng khó khăn hơn.

Trong khi nhiều năm qua, sự hỗ trợ của ngành văn hóa và các địa phương cho hoạt động của các câu lạc bộ chưa nhiều; cơ chế, chính sách đãi ngộ của Nhà nước cho người đang nắm giữ di sản lại chưa có.

Từ khi ca trù được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thế đại diện của nhân loại tới nay là 7 năm hiện nay đang cần được bảo vệ khẩn cấp. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, Hà Nội là đơn vị cốt lõi trong nắm giữ di sản ca trù nên cần tiên phong, xây dựng các chính sách bảo vệ để các tỉnh, thành khác soi chiếu, làm theo.

Trước những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn, phục hưng ca trù, nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh việc chú trọng truyền dạy, tìm lớp trẻ kế cận thì những người hoạt động, thực hành ca trù cũng cần phát huy, làm mới để loại hình nghệ thuật này mang hơi thở của cuộc sống đương đại và đến gần hơn với công chúng.  Các ngành chức năng của thành phố Hà Nội cần xây dựng đề án chiến lược lâu dài để bảo tồn, phục hưng ca trù bền vững, từng bước đưa ca trù ra khỏi tình trạng cần bảo vệ khẩn cấp.

Ca trù là một loại hình ca nhạc vừa dân gian, vừa bác học. Việc bảo tồn ca trù đang đứng trước những khó khăn, thách thức. Với loại hình ca nhạc kén người nghe người học, mà truyền nghề cho lớp kế cận không còn nhiều hầu hết đã ở tuổi “xưa nay hiếm”. Vì vậy để đưa loại hình ca nhạc này đến gần với công chúng trong và ngoài nước. Vì vậy về lâu dài,  cần xây dựng đề án, có định hướng cụ thể, có các cơ chế chính sách cho di sản ca trù, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ cho hoạt động này ở các địa phương có ca trù, tạo dựng môi trường để di sản văn hóa được bảo tồn và phát huy đảm bảo tính lâu bền của di sản trong đời sống văn hóa./.

N.Anh (Tổng hợp)

Tin liên quan