Tầm nhìn

Hoàn thiện dự thảo bộ tiêu chí bảo vệ môi trường đối với di tích quốc gia Việt Nam

16:58, 23 Tháng Mười Một 2015

(DSX)-Bộ VHTTDL cùng với các cấp các ngành, các địa phương quan tâm nhiều đến vấn đề bảo vệ môi trường tại các di tích và đã đạt được những thành tựu đáng kể trong công tác bảo vệ phát huy giá trị di tích.

Các đại biểu tham gia góp ý tại buổi Tọa đàm - Ảnh: Bích Thủy

Tại Việt Nam có hơn 40.000 di tích, thắng cảnh trong đó đã có 8 di tích được UNESCO công nhận là di sản thế giới, 48 di tích quốc gia đặc biệt, hơn 3.000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 5.000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh. Các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh đã và đang là nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn vô giá của đất nước, tạo sức hút không nhỏ đối với du khách trong và ngoài nước, góp phần phát triển kinh tế-xã hội. Trong những năm qua, Bộ VHTTDL cùng với các cấp các ngành, các địa phương quan tâm nhiều đến vấn đề bảo vệ môi trường tại các di tích và đã đạt được những thành tựu đáng kể trong công tác bảo vệ phát huy giá trị di tích. Nhiều điển hình về công tác bảo vệ môi trường tại các di tích có thể kể tới như Yên Tử, Tràng An - Bái Đính, Hội An, Miếu Bà Chúa Xứ… Nhận thức bảo vệ môi trường của cộng đồng địa phương, tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh dịch vụ và du khách tại các di tích đã được nâng cao.      
Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường tại các di tích, đặc biệt là đối với các di tích có tổ chức lễ hội, có lượng du khách lớn tập trung trong một thời gian ngắn còn nhiều vấn đề tồn tại trong công tác bảo vệ môi trường tự nhiên và nhân văn như thu gom, xử lý rác thải, nước thải, hệ thống nhà vệ sinh, hiện tượng cò mồi, chèn ép, lừa đảo khách du lịch, đốt vàng mã chưa đúng với quy định đang là những vấn đề cần được quan tâm, có giải pháp khắc phục.

Vừa qua, tại Hà Nội, Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Cục Di sản văn hóa, Trung tâm Công nghệ thông tin (Bộ VHTTDL) phối hợp tổ chức Tọa đàm “Góp ý hoàn thiện dự thảo bộ tiêu chí bảo vệ môi trường đối với di tích quốc gia Việt Nam”. Tham gia Tọa đàm có đại diện các Sở VHTTDL, đại diện Bộ VHTTDL, các nhà quản lý, các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường và di sản văn hóa.

Bộ tiêu chí được xây dựng dựa trên cơ sở áp dụng các quy định hiện hành về bảo vệ môi trường tại các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, các quy định có liên quan đến công tác bảo vệ và phát huy di tích hiện hành. Bộ tiêu chí được phân loại thành 3 loại: các tiêu chí có yêu cầu bắt buộc thực hiện: bao gồm những tiêu chí có nội dung được cụ thể hóa những quy định của pháp luật Việt Nam trong vấn đề bảo vệ môi trường di tích, các tiêu chí mang tính khuyến khích; bao gồm những tiêu chí được khuyến khích thực hiện tại các di tích có đủ điều kiện phù hợp với tiêu chí nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường di tích, các tiêu chí đặc thù: bao gồm các tiêu chí áp dụng đối với các di tích có tổ chức lễ hội, di tích gắn với Danh lam thắng cảnh. Bộ tiêu chí được sắp xếp theo Nhóm tiêu chí chung: các tiêu chí về Bảo vệ môi trường tự nhiên, các tiêu chí về Bảo vệ môi trường nhân văn, các tiêu chí về Tuyên truyền-Quảng bá-Giáo dục và Nhóm tiêu chí đặc thù đối với các Di tích có tổ chức lễ hội, đối với các di tích Danh lam thắng cảnh.

Với 20 đại biểu tham dự Tọa đàm đã có 15 ý kiến đóng đã được các đại biểu, các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường và di sản văn hóa trình bày tại tọa đàm. Nội dung các ý kiến đóng góp đặc biệt tập trung vào một số vấn đề cụ thể như: sự hợp lý về kết cấu phân nhóm các tiêu chí đặc thù cho các di tích, sự hợp lý trong việc lựa chọn hai hay nhiều nhóm tiêu chí đặc thù cho các di tích, có nên đánh giá việc thực hiện bộ tiêu chí theo hình thức chấm điểm hay không? Nếu có, nên thiết lập hệ thống chấm điểm như thế nào? Theo dõi việc thực hiện Bộ tiêu chí bảo vệ môi trường trong thực tiễn, các hình thức khen thưởng các đơn vị thực hiện tốt, xử lý các đơn vị không tổ chức áp dụng Bộ tiêu chí trong thực tiễn. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng nêu những khó khăn vướng mắc trong công tác bảo vệ môi trường tại các di tích, cũng như đề xuất những giải pháp góp phần vào sự nghiệp bảo vệ môi trường nói chung và sự nghiệp bảo vệ phát huy giá trị di sản văn hóa nói riêng.

Theo GS.TS Lê Hồng Lý đến từ Viện nghiên cứu văn hóa, Viện HLKHXHVN thì tùy theo từng địa điểm và quy mô của mỗi di tích mà có những phương án thích hợp theo các nguyên tắc: Cần có chế tài nghiêm khắc đối với các du khách vi phạm, song từ phía di tích cũng cần phải rõ ràng minh bạch trong việc đưa ra và giám sát thực hiện các chế tài đó. Đối với những di tích có đông khách tham quan và dự hội cần có sự bố trí các quy định, yêu cầu sao cho bắt mắt dễ thấy, dễ hiểu. Bên cạnh việc phạt tiền có một hình thức phạt bằng lao động công ích nên chú ý. Khai thác rõ lượng thanh niên, sinh viên, tình nguyện vào những dịp đông khách giúp cho số lượng nhân viên ít ỏi của nhân viên khu di tích. Cần có sự nghiên cứu để tìm ra những biện pháp những hoạt động phù hợp cho từng di tích. Khai thác bối cảnh địa phương, cảnh quan môi trường khu di tích để có những sáng kiến hay. Ví dụ hình dáng màu sắc thùng đựng rác thải, nhà vệ sinh, hòm công đức…sao cho đa dạng và hấp dẫn du khách

Trên cơ sở đóng góp ý kiến của các đại biểu,Ban Tổ chức sẽ tổng hợp để hoàn thiện dự thảo bộ tiêu chí bảo vệ môi trường, để báo cáo với lãnh đạo Bộ VHTTDL hướng dẫn tới các địa phương nhằm chuẩn bị tốt nhất các hoạt động về bảo vệ môi  trường tại các di tích cả nước trong mùa lễ hội năm 2016.

B.T

Tin liên quan