Tầm nhìn

Áp dụng thử nghiệm Bộ tiêu chí BVMT cho Khu di tích danh thắng Yên Tử

16:28, 17 Tháng Sáu 2015

(NST-DSX) Khu di tích danh thắng Yên Tử là nơi gắn liền với sự nghiệp tu hành của Tam tổ Trúc Lâm, đánh dấu sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm. Hiện nay, vấn đề bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát triển khu di sản có cội hướng tâm linh là vô cùng quan trọng.

Bảo vệ môi trường di tích danh thắng Yên Tử - Ảnh: Mạnh Thủy
Khu di tích danh thắng Yên Tử là nơi gắn liền với sự nghiệp tu hành của Tam tổ Trúc Lâm, đánh dấu sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm. Đức vua Trần Nhân Tông là người sáng lập thiền phái Trúc Lâm Yên Tử - Thiền phái hội tụ đấy những tinh thần của Phật giáo, nhưng chứa đựng được những nét đặc trưng của Việt Nam. Vì vậy Yên Tử cũng được xem là kinh đô Phật giáo Việt Nam, Vùng núi này là một thắng cảnh thiên nhiên nổi tiếng nơi có cảnh quan thiên nhiên đặc sắc và còn bảo tồn được nhiều di tích lịch sử.

Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử gồm 3 khu di tích: Khu Di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử (TP Uông Bí, Quảng Ninh), Khu Di tích lịch sử nhà Trần (Đông Triều, Quảng Ninh), Khu Di tích và Danh thắng Tây Yên Tử (nằm trên các huyện Yên Dũng, Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động tỉnh Bắc Giang).

Về tổng thể, khu vực di sản nằm trong vùng núi cao Yên Tử thuộc cánh cung Đông Triều với độ cao trung bình trên 600m, đỉnh cao nhất là ngọn núi Yên Tử có độ cao 1.068m so với mực nước biển. Khu di tích Yên Tử trải dài 20km từ Chùa Bí Thượng (Chùa Trình) đến Chùa Đồng, với 10 ngôi chùa đã được trùng tu.

Hiện nay, vấn đề bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát triển khu di sản có cội hướng tâm linh là vô cùng quan trọng. Theo báo cáo từ Ban quản lý Di tích và Rừng quốc gia Yên Tử, trong khu di tích Yên Tử đã đầu tư 45 xe gom thu rác, 500 sọt tre để gánh, vận chuyển rác, đựng rác dọc trên tuyến đường hành hương và các bến xe, 100 thùng nhựa 120 lít có nắp đậy, 300m2 bạt để đậy phủ các thùng chứa rác khi tập kết, 200 thùng đựng rác bằng bê tông và I nốc đựng trong lan gỗ, hệ thống cáp tời riêng biệt để vận chuyển rác từ Chùa Đồng xuống bến xe Giải Oan. Công nhân làm vệ sinh môi trường được trang bị khẩu trang, găng tay. Các địa điểm tập kết rác, cống rãnh được rắc vôi bột để tránh ruồi, muỗi. Các nhà vệ sinh được trang bị giấy, nước rửa sàn và bố trí lao động thường xuyên dọn dẹp. Trong khu di tích chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nước thải sinh hoạt sau khi xử lý tại bể tự hoại 3 ngăn sẽ tự động ngấm xuống đất hoặc chảy thẳng ra suối Giải Oan. Việc thu gom rác thải đang được Công ty cổ phần phát triển Tùng Lâm thực hiện., những ngày cao điểm thu gom khoảng 30m3 rác, những ngày bình thường khoảng từ 16 đến 18m3, lượng rác thu gom không để qua đêm mà vận chuyển hết trong ngày. Để đảm bảo cảnh quan không ảnh hưởng đến du khách, việc vận chuyển rác được thực hiện vào buổi tối. Việc áp dụng thử nghiệm Bộ tiêu chí về môi trường cho khu di tích Yên Tử đã thực hiện tương đối, còn lại một số tiêu chí chưa xây dựng được bao gồm: giải pháp xử lý nước thải, xây dựng và kiểm soát định mức sử dụng nước, quản lý và xử lý chất thải, kiểm soát chất lượng không khí, tiếng ồn, ngân sách cho các hoạt động bảo vệ môi trường.

Có thể khẳng định công tác quản lý môi trường tại khu di tích Yên Tử đã được quan tâm, được du khách và nhân dân khen ngợi. Mặc dù còn có nhiều khó khăn trong công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển rác nhưng các đơn vị liên quan đã cố gắng, không để lượng rác tồn đọng trong khu di tích. Đã quan tâm đầu tư các nhà vệ sinh đạt chuẩn phục vụ du khách. Bên cạnh đó cũng tồn tại một vài khó khăn như: ý thức bảo vệ môi trường của du khách còn hạn chế. Vào mùa lễ hội, du khách lúc đi tham quan thường mang theo khá nhiều thức ăn cho chuyến đi, sau đó để thức ăn thừa, chai lọ, giấy báo ngay tại chỗ, thậm chí vứt ra đường và vực sâu gây khó khăn cho việc thu nhặt rác, đặc biệt đoạn từ khu vực An Kỳ Sinh lên Chùa Đồng nhân viên thu nhặt rác thường phải đeo dây bảo hiểm để xuống các vực sâu và vách núi để nhặt rác. Hiện nay, tại khu di tích Yên Tử mỗi ngày đón hàng chục nghìn khách nhưng nước để phục phụ sinh hoạt chủ yếu lấy trực tiếp ở các suối không đảm bảo vệ sinh và một phần dùng nước giếng khoan, nếu lượng mưa ít vào mùa khô thì nguồn nước dùng cho sinh hoạt cũng như hệ thống các nhà vệ sinh bị hạn chế. Do địa bàn rộng, rừng núi phức tạp, hiểm trở nên lắp đặt các thiết bị vệ sinh hiện đại không sử dụng được, ví dụ như máy sấy khô tay…Trước những khó khăn tồn tại trên, Ban quản lý Di tích và rừng quốc gia Yên Tử có kiến nghị về dự án cấp nước sạch cũng như xây dựng trạm xử lý nước thải và cải tạo hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt, nước thải nhà vệ sinh công cộng tại khu vực Bến xe Giải Oan, đầu tư hệ thống trữ nước sạch cho mùa khô để giảm thiểu các nhân tố gây ô nhiễm môi trường do thiếu nước sạch. Bên cạnh đó, BQL cũng có góp ý về Bộ tiêu chí bảo vệ môi trường vẫn còn nhiều điểm khó hiểu, do vậy cần có công tác tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ quản lý ở các di tích. Ngoài ra, việc xây dựng các tiêu chí bảo vệ môi trường tại các di tích cần dựa vào đặc điểm riêng của từng khu di tích đó, chứ không chỉ dựa trên cơ sở những quy định về bảo vệ môi trường nói chung. Cần có những đánh giá thực trạng môi trường tại di tích cần được bảo tồn và cải thiện (ví dụ như ở Yên Tử là môi trường, cảnh quan, rừng…)

NST-NSX

Tin liên quan