Tầm nhìn

Quy hoạch bảo tồn 3 di tích quốc gia đặc biệt tại Bắc Ninh

11:01, 19 Tháng Năm 2015

(DSX) - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đồng ý chủ trương lập 3 Quy hoạch bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Dâu (Bắc Ninh). Ảnh: Internet

Theo đó, 3 di tích trên gồm: Di tích chùa Dâu và hệ thống Tứ Pháp, thành cổ Luy Lâu, huyện Thuận Thành; di tích chùa Phật Tích, xã Phật Tích, huyện Tiên Du và di tích Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý, phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn.

Phó Thủ tướng giao UBND tỉnh Bắc Ninh thực hiện việc lập nhiệm vụ quy hoạch các di tích nói trên theo quy định hiện hành, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Chùa Dâu là một trong những ngôi của cổ nhất Việt Nam, chùa Dâu tọa lạc tại xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Không chỉ mang trong mình nhiều giá trị lịch sử, kiến trúc, điêu khắc mà đó còn là nơi khởi nguồn của đạo Phật. Đây là một trong những công trình di tích tín ngưỡng tiêu biểu, thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước đến hành hương, tìm hiểu về giá trị lịch sử. 

Chùa Dâu còn có nhiều tên gọi: Diên Ứng tự, Pháp Vân tự, Thiền Đình tự, Cổ Châu tự. Nơi đây là trung tâm thành cổ Luy Lâu từ thế kỷ thứ II sau Công nguyên. Theo ghi chép trong sách sử và bia đá tại chùa, chùa Dâu được xây dựng từ thế kỉ thứ 2 (khởi công xây dựng năm 187 và hoàn thành năm 226) dưới thời Sĩ Nhiếp làm thái thú. Chùa Dâu ngày nay là kiến trúc tu sửa từ thời Hậu Lê (vào thế kỷ 17-18), được xây dựng gồm: bốn dãy nhà liên thông hình chữ nhất bao quanh ba ngôi nhà chính: Tiền đường, Thiêu hương và Thượng điện. Đây là di tích gắn với huyền tích Phật mẫu Man Nương và Tứ Pháp (Pháp Vân - Nữ thần Mây, Pháp Vũ - Nữ thần Mưa, Pháp Lôi - Nữ thần Sấm, Pháp Điện - Nữ thần Chớp), đó là biểu hiện sinh động sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tín ngưỡng dân gian của người Việt với Phật giáo. So với nhiều ngôi chùa ở miền Bắc, chùa Dâu là một trong số ít các ngôi chùa vẫn duy trì các nhóm tượng thờ theo phong tục tín ngưỡng thờ tự của Phật giáo thời Lê, đó là tín ngưỡng thờ tự các tượng: Tứ trấn, Hộ pháp, Kim cương, Thập điện Diêm vương, Phật và Bồ tát, các vị La hán...

Trải qua nhiều lần trùng tu và tôn tạo, chùa Dâu vẫn còn lưu lại nhiều hiện vật có giá trị đặc biệt là bản khắc “Cổ Châu Pháp vân Phật bản hạnh” có niên đại 1752 và 6 đạo sắc phong có giá trị lịch sử có từ thời vua Minh Mạng (1791 - 1842),  Tự Đức (1829 - 1893) và vua Khải Định (1885 – 1925). Qua nghiên cứu, các nhà sử học và Phật học đã khẳng định “Chùa Dâu là Tổ đình của Phật giáo Việt Nam”. Tháng 12/2013, chùa Dâu được công nhận là di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Chùa Phật Tích được coi là cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi phát tích đạo Phật ở Việt Nam. Từ những thế kỷ đầu công nguyên, cùng với chùa Dâu, chùa Phật Tích đã hình thành trung tâm Phật giáo Luy Lâu là trung tâm Phật giáo phát triển sớm nhất. Đến những năm 1962, chùa Phật Tích đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Đến nay, chùa vẫn còn lưu giữ những di sản gồm hàng linh đá từ thế kỷ 11, pho tượng Phật bằng đá từ thế kỷ thứ 10-11 hơn 1000 năm tuổi là bảo vật số 1 quốc gia. Các di vật đặc biệt như đầu rồng, nền móng tháp cổ do vua Lý Thánh Tông xây năm 1057 như các di tích ở Di sản văn hóa Thế giới Hoàng Thành Thăng Long vẫn còn nguyên vẹn.

Đặc biệt, tại chùa Phật Tích còn lưu giữ Di hài xá lợi của Thiền sư Chuyết Hòa thượng đã tự ướp xác khi ngồi thiền từ năm 1644 đến nay vẫn bảo tồn, là một trong bốn di hài thiền sư ở Việt Nam và gần 40 ngôi tháp thờ các vị tổ sư đã trụ trì, chùa có niên đại từ thế kỷ 17 là những di sản quý giá tiêu biểu về nền nghệ thuật thời Lý – Trần mà các nhà nghiên cứu đã mạnh dạn gọi đó là trường phái nghệ thuật Phật Tích…

Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật đó, ngày 31/12/2014, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định phê duyệt xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt cho Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật chùa Phật Tích.

Chùa Phật Tích (Bắc Ninh). Ảnh: Internet

Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý là nơi tôn thờ các vị vua triều Lý - những người có công khai sáng Thăng Long, mở mang nền văn minh Đại Việt. Nổi bật nhất là Khu di tích Đền Đô được coi là Thái Miếu nhà Lý do Lý Thái Tổ khởi dựng, là ngôi đền trung tâm của cả nước, liên tục được các triều đại phong kiến Việt Nam coi trọng tôn tạo và mở rộng.

Nằm ngoài đền Đô, phía đông làng Đình Bảng là khu Thọ lăng Thiên Đức gồm hệ thống các lăng mộ vua nhà Lý với các tên gọi dân gian như: Lăng Lý Thái Tổ hình lòng chảo (còn gọi là lăng Lòng Chảo), lăng Cả (lăng Lý Thái Tông), lăng Hai (Lý Thánh Tông), lăng Ông Voi (Lý Nhân Tông), lăng Đường Gio (Lý Thần Tông), lăng Đường Thuẫn (Lý Anh Tông), lăng Thủ Sơn (Lý Cao Tông), lăng Long Trì (Lý Huệ Tông); riêng mộ Lý Chiêu Hoàng được đặt bên bìa rừng Báng được gọi là lăng Cửa Mả. Ngoài ra, còn có lăng thánh mẫu Phạm Thị gọi là lăng Phát Tích, lăng Nguyên Phi Ỷ Lan gọi là lăng Nương Dâu. Tục truyền, trước khi mất, Lý Thái Tổ có di huấn, việc an táng các vua không được xây lăng cầu kỳ tốn kém, mà chỉ đắp đất, trồng cây. Tuân theo di huấn đó, bao đời nay, trải qua mưa gió thời gian và những cơn binh lửa chiến tranh nhưng nơi yên nghỉ của các vua triều Lý vẫn được người dân chăm sóc, gìn giữ bảo vệ. Tháng 3/2015, Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

TH

Tin liên quan