Cộng đồng

Nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản

08:00, 04 Tháng Năm 2015

(DSX)- Tỉnh Phú Thọ cần tiếp tục có các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa tính cộng đồng trách nhiệm, xã hội hóa việc trùng tu, tôn tạo, bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa.

Trong năm nay, tỉnh Phú Thọ sẽ hoàn thiện hồ sơ khoa học đưa Lễ hội Trò Trám (xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao) trình Bộ VHTTDL là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Internet

Trong những năm qua, Phú Thọ đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước, của các Bộ, ngành Trung ương cùng sự chú trọng, sâu sát của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh và của toàn cộng đồng đối với công cuộc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn.

Theo đó, nhận thức chung đối với vai trò, ý nghĩa, nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng cao và tiếp tục được cụ thể hóa bằng những quyết định, chính sách cụ thể, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ đã có những chủ trương, chính sách, biện pháp chỉ đạo cụ thể và tích cực trong việc bảo tồn các di sản văn hóa trên địa bàn, nhờ đó giá trị của các di sản văn hóa đã được phát huy và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống cộng đồng dân cư.

Từ năm 1998 đến nay, riêng nguồn ngân sách của tỉnh đã đầu tư trên 400 tỷ đồng cho việc trùng tu, tôn tạo, nâng cấp các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn. Bên cạnh đó, chủ trương xã hội hóa công tác tu bổ di tích được triển khai sâu rộng, thu hút được nhiều nguồn lực xã hội cho hoạt động bảo vệ, tu bổ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Đặc biệt là Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Dự án đầu tư và Quy hoạch phát triển với phạm vi 1.032ha; việc đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo Đền Thượng, Đền Trung, Đền Hạ, Đền Giếng; xây dựng mới công trình Đền thờ Tổ Mẫu Âu Cơ, Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân, Tượng đài chiến thắng sông Lô, Tượng đài chiến thắng Tu Vũ và các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn tỉnh được quan tâm chỉ đạo chặt chẽ và phát huy hiệu quả trong đời sống xã hội.

Đối với Di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận đã được bảo tồn và phát huy giá trị bằng các chương trình hành động cụ thể. Việc bảo tồn, khôi phục các lễ hội dân gian ngày càng hiệu quả. Nhiều dự án, đề tài khoa học về di sản văn hóa phi vật thể đã được triển khai thực hiện, các tư liệu quý trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể như những điệu múa, bài hát, lễ hội, bí quyết nghề thủ công truyền thống, tri thức về y, dược học cổ truyền… đã và đang được tiến hành điều tra, nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng.

Công tác nghiên cứu, điều tra, thống kê, đánh giá nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa được quan tâm và thực hiện có hiệu quả. Hội văn nghệ dân gian Phú Thọ đã nghiên cứu, sưu tầm, xuất bản bộ tổng tập Văn nghệ dân gian mỗi tập 500 trang và hàng ngàn trang tư liệu khác trên các lĩnh vực: Phong tục tập quán, lễ nghi, hội hè, trò diễn, hội làng, hội bản, ca dao, tục ngữ, truyện cười, truyện ngụ ngôn, truyền thuyết. Đây là vốn quý trong di sản văn hóa đa dạng, đặc sắc của cha ông để lại đã được nghiên cứu, sưu tầm có hệ thống và lựa chọn khoa học.

Nhằm nâng cao hơn nữa công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn gắn với trách nhiệm cộng đồng, UBND tỉnh đang chỉ đạo sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiến hành lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của tỉnh để đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong năm nay, hồ sơ khoa học của Lễ hội Trò Trám (xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao); Hội Phết Hiền Quan, Lễ hội làng Đào Xá, Hát Ghẹo Nam Cường, Chuyện cười Văn Lang (huyện Tam Nông) và Rước chúa gái (Việt Trì) sẽ được hoàn thiện đề nghị đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia...

Trên cơ sở bảo tồn và phát huy các lễ hội truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số, tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo ngành văn hóa đưa vào chương trình tổ chức ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch nhằm bảo tồn và phát huy các lễ hội truyền thống dân tộc, đồng thời quảng bá, giới thiệu tiềm năng du lịch của các huyện miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số góp phần thực hiện khâu đột phá, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh...

Tuy nhiên, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản văn hóa thời gian qua trên địa bàn còn bộc lộ những hạn chế đó là: Hoạt động trùng tu, tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị di tích văn hóa, di tích lịch sử chưa được quản lý và thực hiện nghiêm túc; tình trạng tu sửa di tích chưa đúng quy định của Luật Di sản văn hóa vẫn xảy ra. Công tác quản lý di tích lịch sử, văn hóa còn nhiều bất cập. Còn một số lễ hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số bị thất truyền, chưa được phục dựng; lực lượng nghệ nhân dân gian ngày càng thiếu vắng; không ít hủ tục, tệ mê tín dị đoan có chiều hướng gia tăng; nhiều nét đẹp văn hóa trong lối sống, phong tục cùng lễ hội truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị biến dạng và mai một. Một số di tích chưa được tu bổ, tôn tạo kịp thời; số lượng các hiện vật có giá trị sưu tầm được tăng đáng kể nhưng công tác trưng bày, giới thiệu còn nhiều hạn chế...

Di sản văn hóa dù có hàm chứa giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học và thẩm mỹ đặc sắc đến đâu cũng chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng du lịch. Muốn phát huy hiệu quả giá trị di sản văn hóa, phải làm cho nó trở thành sản phẩm du lịch - văn hóa có giá trị cao, tỉnh Phú Thọ cần tiếp tục có các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa tính cộng đồng trách nhiệm, xã hội hóa việc trùng tu, tôn tạo, bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa.

TH

Tin liên quan