Tầm nhìn

Dệt zèng tiến tới di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

10:57, 09 Tháng Chín 2014

(DSX)- Dệt zèng được biết đến là một trong số 19 di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu ở huyện A Lưới. Đây là nghề có từ rất lâu đời và được lưu truyền qua nhiều thế hệ của người dân tộc Tà Ôi.

Sản phẩm vải zèng chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất và văn hóa của đồng bào các dân tộc.Ngày nay, dệt zèng đã không còn xa lạ với người dân xứ Huế cũng như khách du lịch trong và ngoài nước.

Dệt zèng của A Lưới được đánh giá cao với chất lượng tốt, đặc biệt có tính sáng tạo rất cao. Ngày nay, nguyên liệu thường dùng để dệt zèng là sợi coton, sợi chỉ hoặc sợi len. Tấm zèng thường được người thợ dệt sử dụng các gam màu đỏ, trắng, vàng, đen... Trong đó, sợi dệt truyền thống là sợi coton 100% (sợi bông), sợi coton dệt thành vải zèng được người dân và khách du lịch ưa chuộng nhất nhờ chất vải mềm, về mùa hè mặc mát và hút mồ hôi, về mùa đông thì ấm. Những người thợ dệt zèng thường có tay nghề rất thuần thục và rất tâm huyết thì mới có thể dệt ra những tấm zèng tốt. Để làm ra một sản phẩm dệt thổ cẩm hoàn thiện, người phụ nữ Tà Ôi đã bỏ công sức dệt từ khâu chuẩn bị sợi, lên khuôn và dệt vải phải mất đến cả tuần, nhất là vải dèng có hạt cườm thì các chị thêu dệt khá công phu, kỳ công, tỷ mỉ hơn cả.


Dệt zèng là một trong những nét truyền thống ở huyện vùng cao Alưới tỉnh TT. Huế (Ảnh nguồn: Internet)

Mỗi tấm dệt zèng loại thường trên thị trường được bán với giá từ 600.000 đến 700.000 đồng, riêng với loại đính cườm có giá từ 1 đến 1,5 triệu đồng (tùy theo sự lựa chọn của khách hàng). Nếu tận dụng thời gian nhàn rỗi để dệt zèng thì mỗi người cũng có thêm thu nhập từ 1,5 đến 2 triệu đồng/tháng. Do đó, ngày càng có nhiều người theo nghề và sống được với nghề. Hiện nay trên địa bàn huyện A Lưới đã hình thành nhiều hợp tác xã sản xuất với quy mô lớn như ở thị trấn A Lưới, xã Phú Vinh, xã Nhâm, xã A Roàng. Ở một số bản làng gần như 100% hộ dân đều tham gia dệt zèng. Thiết nghĩ, tại A Lưới nguồn nhân lực có tay nghề là người bản địa rất lớn, nếu được đầu tư đúng mức, thì nghề dệt zèng ở đây còn vươn xa, ngày càng đáp ứng được nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng không chỉ trong nội địa mà còn được quảng bá bán ra thị trường rộng hơn.


(Ảnh nguồn: Internet)

Năm 2013, Dệt zèng A Lưới đến Festival Nghề truyền thống Huế và đã thu hút được sự quan tâm của rất nhiều du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Có thể coi đây lần đầu tiên dệt zèng A Lưới "xuống phố” để được giới thiệu, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, góp phần quảng bá, giới thiệu hình ảnh làng nghề truyền thống đến với du khách trong và ngoài nước. Cũng trong năm này, với khuôn khổ Dự án Du lịch tiểu vùng sông Mekong triển khai tại A Lưới, việc hình thành một số mô hình du lịch cộng đồng, kết hợp giới thiệu các sản phẩm truyền thống với tour, tuyến du lịch đã góp phần phát triển bền vững nghề dệt zèng.

Nhằm khôi phục, phát triển nghề dệt zèng truyền thống,qua đó gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào Tà Ôi, sở VHTTDL tỉnh Thừa Thiên- Huế đang hoàn tất hồ sơ khoa học trình Bộ VHTTDL công nhận nghề dệt zèng (thổ cẩm) của người Tà Ôi ở huyện miền núi A Lưới là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Hồ sơ này đã được xây dựng khá đầy đủ, gồm hình ảnh mô tả quy trình kỹ thuật dệt zèng, nghệ nhân dệt zèng, các sản phẩm và mẫu hoa văn, phim tư liệu khoa học về những giá trị đặc trưng của nghề dệt zèng Tà Ôi...

D.D

Tin liên quan