Cộng đồng

Thanh Hóa tu bổ di tích Lam Kinh hướng đến mùa lễ hội

09:58, 06 Tháng Chín 2014

(DSX)-Khu di tích lịch sử Lam Kinh thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây là căn cứ địa đầu tiên của cuộc khởi nghĩa chống quân đô hộ nhà Minh để giành lại độc lập tự chủ cho đất nước Việt Nam ở thế kỷ XV.

Là quê hương của vị anh hùng dân tộc Lê Lợi (1385-1433) và một số danh tướng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn như Lê Lai, Lê Thạch, Lê Khôi... Lam Kinh còn là nơi thờ cúng quy mô và có cả bia, mộ của một số vua và hoàng hậu nhà Hậu Lê.

Quy mô công trình kiến trúc Lam Kinh được ghi trong Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú như sau: "Điện Lam Kinh đằng sau gối vào núi, trước mặt trông ra sông, bốn bên non xanh nước biết, rừng rậm um tùm. Vĩnh Lăng của Lê Thái Tổ, Thiệu Lăng của Lê Thái Tông và các lăng của vua nhà Lê đều ở đây cả. Lăng nào cũng có bia. Sau điện lấy Tây hồ làm não, giống như hồ Kim Ngưu. Hồ rất rộng lớn, nước các ngả đều chảy cả vào đó. Có con sông phát nguyên từ hồ ấy, chạy vòng trước mặt, lòng sông có những viên đá nhỏ, tròn và nhẵn trông rất thích mắt nhưng không ai dám lấy trộm. lại có lạch nước nhỏ, chảy từ bên tay phải qua trước điện, ôm vòng lại như cánh cung. Trên lạch có cầu giống như Bạch Kiều ở giảng đình điện Vạn Thọ Đông Kinh, đi qua cầu mới tới điện. Nền điện rất cao, hai bên mở rộng, dưới chân điện có làn nước phẳng, giống như trước điện nhà vua coi chầu. Ngoài cửa Nghi Môn có hai con chó ngao bằng đá, tục truyền là rất thiêng. Điện làm ba ngôi liền nhau, kiểu chữ Công, mẫu mực theo đúng kiểu các miếu ở kinh sư. Theo từng bậc mà lên, rồi từ đó trông xuống thì thấy núi khe hai bên Tả, Hữu, cái nọ, cái kia vòng quanh thật là một chỗ để xây dựng cơ nghiệp".


Thái Miếu trong khu di tích lịch sử Lam Kinh - Nguồn: internet

Đây là khu di tích mang nhiều ý nghĩa giá trị văn hoá thiêng liêng không chỉ của nhân dân Thanh Hoá mà của cả dân tộc. Trải qua những thăng trầm biến cố của lịch sử, những kiến trúc của Khu Di tích lịch sử Lam Kinh còn không nhiều, phần lớn đã bị hủy hoại, nhất là sau khi triều Nguyễn chuyển một phần thờ cúng từ Lam Kinh về Thái miếu nhà Lê (Bố Vệ, TP Thanh Hóa – năm 1805). Nhưng với ý nghĩa giá trị to lớn về mặt lịch sử, văn hóa, tâm linh và với lòng thành kính tôn vinh các vua triều hậu Lê đã có công lao to lớn với đất nước, năm 1962, Di tích lịch sử Lam Kinh được xếp hạng cấp quốc gia, đến năm 1994 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án trùng tu tôn tạo. Từ đó đến nay, nhiều hạng mục công trình khu di tích đã được phục hồi tôn tạo, tránh khỏi sự hoang phế và bảo vệ các di tích vật cổ thời Lê.

Theo các nhà sử học, vương triều Lê có hai thái miếu ở Thăng Long và ở Lam Sơn (tức Lam Kinh), thì thái miếu ở Lam Kinh là thái miếu gốc, nên hàng năm các vua Lê trị vì tại Thăng Long đều phải hành hương về Lam Kinh để tế lễ và bái yết tổ tiên. Sau nhiều cuộc khảo cổ công phu, các nhà khoa học đã xác định Lam Kinh hiện nay vẫn còn lưu giữ đầy đủ toàn bộ nền tảng kiến trúc của chính điện, 9 tòa thái miếu, khẳng định nơi đây từng tồn tại một công trình kiến trúc đồ sộ, độc nhất vô nhị trong lịch sử. Với mục tiêu khôi phục, bảo tồn hình ảnh lịch sử, nghệ thuật tạo hình, kiến trúc, không gian tâm linh từ đó phát huy giá trị di tích, đáp ứng nhu cầu tham quan, du lịch văn hóa, lễ hội của du khách, tỉnh Thanh Hóa đã tiến hành trùng tu, tôn tạo các tòa thái miếu và chính điện Lam Kinh. Đến nay, việc trùng tu, tôn tạo các tòa thái miếu số 4, 5, 6 đã hoàn tất, đây được coi là những tòa thái miếu quan trọng nhất trong các buổi tế lễ, cáo yết tổ tiên của Vương triều Lê. Mỗi tòa miếu gồm 3 gian, chính giữa mỗi gian là bậc cầu thang được thiết kế bằng đá với cặp rồng uốn lượn mỗi bên. Ngoài ra, mỗi tòa còn có 3 bộ cửa võng, bức đại tự, đôi câu đối sơn son thếp vàng, phủ hoàn kim cấu kiện gỗ toàn nhà. Đồ thờ gồm hương áng, bát hương, đồ thờ trên bàn, trống, bàn đặt lễ, bát bửu, chấp kích... được chạm khắc tinh xảo. Một số hạng mục khác như: Bảo tồn, tôn tạo các tòa miếu số 1, 2, 8, 9 thuộc dự án 9 tòa thái miếu đang trong giai đoạn chờ được đầu tư cũng như bố trí vốn...

Riêng Dự án bảo tồn và phỏng dựng khu chính điện Lam Kinh với mặt bằng tổng thể phỏng dựng là nhà hình chữ CÔNG, một tầng mái, diện tích xây dựng 1.662 m2 với tổng mức đầu tư trên 162 tỷ đồng dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 3/2015.

Lễ hội Lam Kinh được tổ chức hàng năm vào ngày 22 tháng 8 âm lịch (ngày giỗ của vua Lê Thái Tổ). Những ngày tháng 8 này, Lam Kinh nhộn nhịp bởi cờ, hoa và dòng người từ các ngả kéo về khu di tích mỗi ngày một đông. Du khách không khỏi ngỡ ngàng về một vùng đất, một vùng văn hóa giàu bản sắc đang được phục hồi và phát triển từng ngày, từng ngày. Không còn những con đường đất cuộn lên khi mưa xuống, chẳng còn những thái miếu đã xuống cấp theo thời gian. Thay vào đó là một Lam Kinh cổ kính, tôn nghiêm, xứng tầm một di tích lịch sử quốc gia đặc biệt trên mảnh đất Thanh Hóa anh hùng. Gần 6 thế kỷ trôi qua, với nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử đất nước, Lam Kinh, biểu tượng của lòng tự hào dân tộc về một giai đoạn lịch sử oai hùng chống quân xâm lược và công cuộc xây dựng quốc gia Đại Việt vẫn còn giữ nguyên giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật cần được bảo tồn, tôn vinh và gìn giữ.

B.T (tổng hợp)

Tin liên quan