Cộng đồng

Bảo tồn, phát triển Đạo Mẫu và tục hầu đồng

09:53, 17 Tháng Bảy 2014

(DSX)- Lên đồng, hát văn là phần không thể thiếu của một tín ngưỡng tâm linh, thuộc về dân tộc Việt Nam. Hầu đồng - đó là khoảnh khắc và không gian nơi Cõi thần và Cõi người hòa chung làm một.


Từ ngàn đời nay, nhiều người Việt đã và đang đặt niềm tin vào một tín ngưỡng vô cùng độc đáo, mang đậm dấu ấn của một quốc gia khởi thủy từ nền văn minh lúa nước – nơi mà người ta tin rằng vạn vật trong cuộc sống này đều được cai quản bởi những vị thánh – đó chính là Đạo Mẫu. Nhắc đến Đạo Mẫu thì không thể không nghĩ ngay tới Hầu đồng – nghi thức để người phàm trần thể hiện sự tôn kính đối với các đấng vô hình, giao tiếp với thần linh.

Hầu đồng vốn quen thuộc là nghi thức để người phàm trần thể hiện sự tôn kính đối với các đấng vô hình (Thần Thánh), giao tiếp với thần linh, được các đấng thần linh giáo hóa, chỉ bảo, phù trì… giúp con người hướng thiện, tu nhân tích đức. Thông qua hầu đồng, ta có thể thấy được hình bóng của những bậc tiền nhân đất Việt với công lao hộ quốc an dân, khi đất nước lâm nguy thì xả thân tận lực, lúc bình yên thì mở đất chăn dân, để có một đất nước Việt Nam rộng dài như hôm nay.

Hầu đồng – đó là cái khoảnh khắc và không gian nơi Cõi thần và Cõi người hòa chung làm một, mở ra biết bao hy vọng về một cuộc sống ấm no, an bình, thịnh vượng muôn đời, dưới sự phù hộ, che chở của thần thánh. Chẳng nghi lễ nào như hầu đồng, khi Thánh thần hiện diện xiết bao gần gũi, diệu kỳ che chở và xoa dịu những bất hạnh hằng ngày, chữa bệnh, cứu nạn, ban phát lộc cho người phàm sống hạnh phúc, ấm no.

Và để các bạn trẻ hiểu hơn về tín ngưỡng dân gian này, "Tôi Xê Dịch" - một dự án về văn hóa dân gian -  tổ chức chương trình Windy Day 10: Hầu Đồng – Cõi Thần Cõi Người. Mục tiêu của chương trình là để bảo tồn và phát triển nét văn hóa Việt, để những ai còn hiểu sai, hiểu chưa đúng về hầu đồng, có thể một lần mở lòng và cảm nhận những cảm xúc thiêng liêng trong một buổi hầu thánh, để biết rằng sâu thẳm trong con người mình vẫn luôn mong mỏi một cuộc sống an bình.


Thu hút được rất nhiều sự quan tâm của giới trẻ


Giáo sư Ngô Đức Thịnh - Chuyên gia hàng đầu về đạo mẫu Việt Nam chia sẻ những nghiên cứu của ông về đạo Mẫn, về hầu đồng


Các giá đồng là một trong những yếu tố cơ bản để làm tạo nên một vấn đồng và thể hiện khả năng “múa đồng” của thanh đồng.


Trong quá trình thực hiện nghi lễ nhập hồn các vị thần, thanh đồng, để đáp ứng nguyện vọng của các đệ tử theo tín ngưỡng thờ Mẫu tử, phải lần lượt diễn xướng một hoặc nhiều giá đồng. Số lượng giá đồng lớn nhất mà thanh đồng có thể hầu lên tới 36 giá. Con số 36 này không chỉ đại diện cho số lượng các Thánh nhập đồng, mà còn thể hiện sự cực thịnh của âm dương, ngũ hành.




Một giá đồng được diễn xướng trong khoảng nửa giờ đồng hồ hoặc có thể hơn. Để đánh dấu cho một giá đồng mới, người phụ đồng (tứ trụ) sẽ phủ lên Đồng cô, Đồng cậu một tấm lụa đỏ gọi là khăn diên. Khi tấm lụa được bỏ ra chính là lúc thanh đồng diễn xướng tâm linh một giá đồng mới.


Về trang phục, mỗi vị Thánh khi nhập đồng lại có một màu sắc lễ phục và phong cách ăn mặc đặc trưng của mình. Qua đó người xem có thể nhận biết được vị Thánh ấy thuộc phủ nào, hàng nào, là ai. Chẳng hạn như ở hàng Quan, các vị đều mặc võ phục, đội khăn xếp có dải buộc thêu hình rồng chầu, đeo đai lưng và trước ngực có thẻ ngà…, còn Cô bé Thượng Ngàn có trang phục màu xanh tượng cho Nhạc phủ, đeo nhiều đồ trang sức, xức nước hoa lên quần áo…


Bên cạnh đó, những lời hát chầu văn cũng góp phần làm nên sự “muôn hình vạn trạng” cho những giá đồng. Mỗi giá đồng có thể có rất nhiều bài hát, nhưng nhìn chung những bài hát này đều kể lại sự tích, lai lịch và ca ngợi tài năng, công đức của các vị Thánh.


Có thể thấy, cách tiếp cận vong linh các vị thần qua các giá đồng đã góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa tâm linh của dân tộc Việt Nam một cách sinh động và đầy ấn tượng.
VN (thực hiện)

Tin liên quan