Điểm đến

Hòa Mục – Ngôi làng cổ 2000 năm tuổi

11:17, 14 Tháng Sáu 2014

(DSX)- Làng cổ Hòa Mục (hàng nghìn năm trước có tên gọi là Nhân Mục) thuộc phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội, hiện là ngôi làng cổ giữ gìn khá đầy đủ hệ thống thiết chế văn hóa cổ xưa nhất mà cơn sóng đô thị hóa vẫn không phủ mờ được.

Trải qua 20 thế kỷ tồn tại, Hòa Mục không những là chứng nhân gắn kiền với bao thăng trầm biến cố của lịch sử dựng nước và giữ nước, mà còn là chứng tích của những trận chiến chống giặc ngoại xâm hào hùng của dân tộc.
 
Theo thần tích lưu truyền dân gian thì làng được hình thành từ thời Hùng Vương (Theo Đại Việt sử ký toàn thư thì vào khoảng từ 2879 TCN đến 258 TCN). Vào năm 40 sau Công nguyên, làng từng là nơi diễn ra các trận đánh giữa quân của Hai Bà Trưng với quân Mã Viện (nhà Hàn).

Có hai nữ tướng của Hai Bà Trưng hy sinh tại đây, được dân làng lập miếu thờ, gọi là miếu Hai Cô. Hiện trong miếu vẫn còn bia có niên hiệu Chính Hòa (1680-1705) ghi việc trùng tu miếu. Đến thế kỷ thứ 5, làng có tên gọi là Trang Nhân Mục, thuộc tổng Dịch Vọng.

Đến thế kỷ thứ VIII, nơi đây đã chứng kiến sự hy sinh bất khuất chống giặc ngoại xâm của người cháu gái Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng là hoàng hậu Phạm Thị Uyên. Theo gương chị gái của mình, hai người em trai là Phạm Miễn và Phạm Huy đã gia nhập đạo quân của cậu ruột là Phùng Hưng đánh giặc.

Khi đất nước thanh bình, Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng trở về chiến trường xưa và nhận thấy nơi đây là mảnh đất lành, ông ra lệnh xây dựng hành cung và đền thờ cho những đứa cháu và hướng dẫn dân làng cách làm ăn. Đình làng hiện nay là nơi dân làng Hòa Mục đã bao đời nay phong Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng là thành hoàng làng để tưởng nhớ công ơn trời biển của ông.

Đến đời nhà Lê (Thế kỷ XV), đây là trận địa vững chắc để mở ra những hướng quan trọng đánh tan giặc Minh. Đến cuối thế kỷ XIX, vua Quang Trung khi tiến quân từ Đàng Trong ra cũng chọn mảnh đất của làng vào mục đích quân sự.
Cùng với đời sống văn hóa, tín ngưỡng hàng trăm năm, hiện đình làng Hòa Mục còn lưu giữ tới 17 bản sắc phong, khá nhiều bia đá, hoành phi bằng chữ Hán cổ độc đáo. Quần thể cụm di tích Đình trong, Đình ngoài, Đền Dục Anh, thờ tam vị Đại Vương Thành Hoàng làng Hòa Mục đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích Lịch sử - Kiến trúc và nghệ thuật cấp quốc gia tại Quyết định số 490/QĐ-VHTT ngày  22/4/1992.
                   
                                           Những bia đá cổ vẫn được lưu giữ ở đình làng (Ảnh nguồn: Internet)
Ngoài ra, làng Hòa Mục còn có 4 nhà thờ họ nổi tiếng và một số ngôi nhà cổ trên dưới 200 tuổi. Những ngôi nhà cổ được xây dựng rất tinh tế và làm hoàn toàn bằng gỗ. Hệ thống vì, kèo kết nối toàn bằng chốt, mộng gỗ tháo lắp dễ dàng và được chạm trổ tinh xảo không thua kém các kiến trúc gỗ ở trong hoàng cung triều Nguyễn.
Cố GS Trần Quốc Vượng từng khẳng định: “Hòa Mục là 1 trong 7 làng nổi tiếng của Hà Nội cổ. Không chỉ có công trong việc giúp Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng bao vây diệt trọn thành Tống Bình mà còn là làng nghề nổi tiếng làm giấy thời Lý. Phải giữ gìn và bảo vệ làng Hòa Mục và các làng Láng, làng Khương trong khu làng cổ Hà Nội, đấy là những di tích quan trọng hướng tới 1.000 năm Thăng Long. Ai đó nói rằng Hòa Mục không phải là làng cổ, là làng “nhảy dù” thì không biết gì về lịch sử”.
 
Ngày nay, vào ngày 12 tháng 2 âm lịch hằng năm, “Lễ hội truyền thống đình Hòa mục” được diễn ra không chỉ đơn thuần phản ánh sinh hoạt văn hoá cộng đồng mà còn nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị vô giá về mặt văn hoá truyền thống của dân tộc.
 
D.D (tổng hợp)
 
 

Tin liên quan