Điểm đến

Nhà "Bá Kiến": Điểm đến cuối tuần

09:37, 11 Tháng Sáu 2014

(DSX) - Có một ngôi nhà đã tồn tại hơn 1 thế kỷ, là chứng tích cuối cùng của “tập đoàn” phong kiến xứ Bắc kỳ. Ngôi nhà đã chứng kiến những sự đổi thay của một vùng đất cùng không ít câu chuyện mà nhiều người chưa biết đến.

Xuất phát từ thành phố Phủ Lý men theo tỉnh lộ 972 dọc sông Châu khoảng 40km, chúng tôi tìm về xóm 11, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân (xưa kia gọi là làng Đại Hoàng, xã Nhân Hậu, Phủ Lý Nhân, Hà Nam - quê hương của cố nhà văn Nam Cao), để tìm hiểu những chuyện thú vị xung quanh ngôi nhà cổ nổi tiếng của “Bá Kiến”.
Tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 900m2, mặt tiền hướng Tây-Nam, căn nhà gỗ hơn 100 năm tuổi với 16 cây cột lim mái ngói cùng nhiều hoa văn họa tiết tinh xảo đã chứng kiến nhiều lần “chết hụt” của các đời chủ.

Nhà "Bá Kiến" (Ảnh nguồn: Internet)

Dẫn chúng tôi tham quan ngôi nhà là cụ Trần Bá Huấn (82 tuổi, xóm 11, xã Hoà Hậu), một cao niên trong làng người biết rõ nhất về ngôi nhà “Bá Kiến”.
Cụ Huấn giới thiệu: “Đây là một ngôi nhà có thiết kế đặc biệt, nhà được kết cấu theo kiểu lộn thềm ngưỡng chồng, tàu bảy then trâu chồng chóp,có 3 gian theo truyền thống người Việt Nam, 4 hàng cột với tổng cộng 16 cây cột lim, chân cột được kê đá tảng là một loại đá xanh được đẽo gọt công phu giống nhau như tạc. Tất cả gỗ của ngôi nhà này đều bằng lim. Cửa ghép bức bàn, ngoài hiên có một hàng dãi dùng (hay còn gọi là tấm liếp) chống nắng và mưa được làm bằng gỗ. Tất cả gỗ của ngôi nhà này đều bằng lim. Trên các văng, kèo, li tô được chạm khắc nhiều chữ nho, hình rồng. Đặc biệt trên nóc nhà (thượng ốc) có khắc dòng chữ nho nói về thời gian chính xác năm làm ngôi nhà”.

                      

     Trên các văng, kèo, li tô được chạm khắc nhiều chữ nho, hình rồng (Ảnh nguồn: Internet)

Theo lời kể của cụ Huấn, ngôi nhà vốn là của cụ Cựu Hanh một lái buôn giàu có. Vào những năm 1910, cụ thuê gần 20 thợ nổi tiếng làm nghề mộc ở Cao Đà, phủ Lý Nhân về làm ròng rã mấy tháng trời mới xong. Cụ Hanh để lại cho con là Trần Duy Xầm. Cụ Xầm mất đi để lại cho con cả là Cựu Cát. Cựu Cát là người chơi bời nghiện ngập rượu chè, thường hay vay nợ, sau đó Cựu Cát đã gán ngôi nhà cho cụ Bá Bính. Bởi vậy, tên chủ nhân của ngôi nhà này gắn liền với tên "Bá Kiến" được người dân truyền tụng bấy lâu nay.
Sau khi cụ Bá Bính mất, cụ đã để lại gia sản này cho con trai là Trần Duy Tảo hay còn gọi là Binh Tảo thừa kế. Khi lâm vào nợ nần, Binh Tảo có ý định bán nhà, và chính cụ Trần Thế Lễ bấy giờ đã có ý định mua ngôi nhà về xẻ làm gỗ, nhưng cụ Lễ chưa mua được thì ngôi nhà được cụ Cai Hậu, tên thật là Trần Hữu Hậu- một Việt kiều mua lại để định cư. Được biết, giá ngôi nhà lúc đó cụ Hậu mua là 4.500đồng (tương đương với hàng chục cây vàng thời bấy giờ). Chủ nhân cuối trước khi UBND tỉnh Hà Nam có quyết định lưu giữ ngôi nhà này là ông Trần Hữu Hòa, cháu cụ Cai Hậu.
Đến năm 2007, UBND tỉnh Hà Nam đã thương thảo với bà Trần Thị Sâm (vợ ông Hòa) để mua lại ngôi nhà với giá 700 triệu đồng. Hiện nay, ngôi nhà đang giao cho UBND xã Hòa Hậu phụ trách trông coi đồng thời, đón tiếp các du khách thập phương về đây tìm hiểu và tham quan.
Ngôi nhà “Bá Kiến” là một hiện vật quý giá, một chứng nhân lịch sử của quê hương Nam Cao nói riêng và của dân tộc Việt Nam nói chung. Hiện nay, ngành văn hóa đã có biện pháp trùng tu, bảo quản để phục vụ du khách đến tham quan nghiên cứu.
Đến đây, ngoài viếng thăm nhà tưởng niệm, mộ nhà văn liệt sỹ Nam Cao, du khách còn có thể thưởng thức các đặc sản nổi tiếng như: chuối Ngự nổi tiếng khắp cả nước và không thể quên món cá trắm đen kho cổ truyền với kỹ thuật kho món cá này chỉ có người dân nơi đây làm được.
H.L (tổng hợp)

Tin liên quan