Tầm nhìn

Thanh Hóa: Tu bổ và phát huy giá trị di tích trọng điểm Nghè Vẹt

10:33, 16 Tháng Tư 2014

(DSX)- Nghè Vẹt là một di tích trọng điểm trong quần thể di tích phụ cận của Di sản Văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ. Chính vì thế, việc tu bổ, tôn tạo di tích này không chỉ làm phong phú thêm hệ thống di tích trên địa bàn Vĩnh Lộc mà còn tạo điều kiện thuận lợi để Nghè Vẹt trở thành điểm du lịch tâm linh tìm về cội nguồn vùng đất địa linh nhân kiệt.

Nghè Vẹt. Nguồn: internet

Nghè Vẹt nằm trên địa bàn thôn Bồng Thượng, xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc, cách phủ Trịnh khoảng 500m. Nghè năm trong vùng văn hóa lịch sử Sóc Sơn (Sáo Sơn) - Biện Thượng với nhiều DTLSVH, kiến trúc, nghệ thuật và danh thắng nổi tiếng khác như: Phủ Trịnh, Lăng mộ Trịnh Tùng, đền thờ Thái tể Hoàng Đình Ái, đền thờ Thái úy Trịnh Khả…Trước đây Nghè thờ Thành hoàng làng, sau này bài vị của các chúa Trịnh cũng được đưa về thờ ở đây.

Nghè Vẹt được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 2000m2, trước sân hiện còn một khánh đá có chạm khắc văn hoa tinh xảo, giữa sân là tấm bình phong và đôi rùa đá quỳ chầu hai bên. Nghè được xây dựng chủ yếu bằng gỗ với mái lợp ngói, tiền đường có 11 gian kiến trúc các vì theo kiểu đăng đối. Tại đây có bàn thờ và bài vị của 11 vị chúa Trịnh, ngoài ra còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị như vẹt gỗ, ngựa gỗ, các tượng phỗng…Chính giữa hậu cung thờ bài vị Quản gia Đô bác Đại Vương Trịnh Phủ Quân (Trịnh Ra) và một số minh khí đặt trong thờ tự.

Khánh đá và tấm bình phong trước sân nghè. Nguồn: internet

Là một công trình kiến trúc bằng gỗ nên trải qua biến cố lịch sử và tác động của thời tiết, Nghè Vẹt bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng. Mặc dù đã được địa phương cũng như con cháu dòng họ Trịnh quan tâm tu bổ, bảo tồn nhưng do nguồn kinh phí còn hạn hẹp nên việc tu sửa mới chỉ mang tính chắp vá, chưa có quy mô hoàn chỉnh.

Trước thực trạng đó, từ tháng 8/2013, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ra quyết định phê duyệt dự án tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị Di tích lịch sử - văn hóa Nghè Vẹt với tổng mức đầu tư hơn 37 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục: tu bổ tiền điện, trung điện, cổng nghè; phục dựng thượng điện, xây mới các công trình phụ trợ và hạ tầng kỹ thuật như cổng tứ trụ, bình phong, nhà hóa vàng, nhà dịch vụ, bãi đỗ xe…

Ngày 18/2 vừa qua, Sở VHTT&DL Thanh Hóa, Ban Quản lý Di tích cùng Hội đồng họ Trịnh Việt Nam, Hội đồng họ Trịnh tỉnh Thanh Hoá, huyện Vĩnh Lộc, chính quyền xã Vĩnh Hùng đã tổ chức Lễ khởi công tu bổ giai đoạn 1 của dự án trong đó ưu tiên tu bổ các di tích gốc như: tiền điện, trung điện, thượng điện, tứ trụ, dự kiến hoàn thiện vào tháng 9/2015.

Đôi vẹt và 12 pho tượng Phỗng bằng gỗ sơn son thếp vàng từ thế kỷ 17. Nguồn: internet

Tên Nghè Vẹt được gắn với sự tích mà nhân dân kể lại rằng: Khi mẹ Thái Vương Trịnh Kiểm mất, xác bà trôi trên sông Mã, có một đàn chim vẹt bay phía trên giống như đám mây lớn che. Khi xác bà dạt vào bờ sông nơi này có một người họ Mai làng Đông Biện vớt lên sau đó trở về nhà lấy dụng cụ chôn cất. Nhưng khi ra đến nơi thì đã thấy mối đùn lên thành mộ. Mọi người cho đó là thiên táng. Chỗ mộ ấy bồi ra đến giữa sông, bất ngờ có đàn vẹt bay xung quanh mộ rất lâu rồi bay đi mất. Vì vậy, Trịnh Kiểm mới đặt tên là Nghè Vẹt. Năm 1994, Nghè Vẹt được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Việc tu bổ, tôn tạo di tích này là một chủ trương đúng đắn của tỉnh Thanh Hóa trong công tác phát huy giá trị di sản, tạo dựng điểm đến du lịch tâm linh, góp phần kết nối, xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch Vĩnh Lộc, trọng điểm là Thành Nhà Hồ và các di tích phụ cận.

T.T

 

 

 

Tin liên quan