Tầm nhìn

Bảo tồn di sản và phát triển đô thị bền vững

15:28, 20 Tháng Ba 2014

(DSX)- Phát triển đô thị và gìn giữ bảo tồn đô thị cổ không còn là chủ đề mới mẻ đối với thành phố Hà Nội và TP Hồ Chí Minh nhưng làm thế nào để giải quyết hài hòa giữa hai vấn đề trên thực sự là bài toán khó đối với các cấp quản lý.

Một góc phố cổ Hà Nội. Nguồn: quehuongonline

Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là hai thành phố đang đối mặt với nhiều thách thức lớn việc phát triển đô thị (ở đây được hiểu là sự phát triển kinh tế, mở rộng các công trình kiến trúc) và bảo tồn đô thị cổ (ở đây là bảo vệ các di sản, di tích lịch sử, văn hóa).

Phát triển đô thị và gìn giữ bảo tồn đô thị cổ không còn là chủ đề mới mẻ đối với thành phố Hà Nội và TP Hồ Chí Minh nhưng làm thế nào để giải quyết hài hòa giữa hai vấn đề trên thực sự là bài toán khó đối với các cấp quản lý.

Những thách thức trong công tác bảo tồn di sản tại các thành phố lớn hiện nay có thể kể ra như: nhiều công trình cổ bị phá bỏ, trùng tu, tu bổ sai phạm, thiếu dữ liệu lịch sử, việc sử dụng di sản đô thị như một tài nguyên du lịch hạn chế, khai thác thì chưa hiệu quả… Bên cạnh đó, bê tông hóa, nhà ống, ngập úng, ô nhiễm đang bủa vây các kiến trúc, các di sản của đô thị. Điều này khiến nhiều người đặt ra câu hỏi liệu phát triển đô thị và bảo tồn di sản liệu có mâu thuẫn với nhau?

Câu trả lời là không. Bởi đứng trên lợi ích lâu dài của cộng đồng, việc phát triển đô thị và bảo tồn di sản có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ nhau và thúc đẩy nhau cùng phát triển. Tất nhiên, chỉ khi bảo tồn đúng, bảo tồn những đặc trưng của thành phố chứ không bảo tồn lưu giữ tràn lan.

Có thể lấy ví dụ như việc gìn giữ bảo tồn Hoàng Thành Thăng Long ngoài việc gìn giữ di sản vô giá của cho ông để lại còn mở ra cơ hội phát triển du lịch, dịch vụ, phát huy giá trị  di sản. Lợi ích ta thu lại được không chỉ là lợi ích về mặt kinh tế mà còn là việc lưu giữ những giá trị văn hóa cho thế hệ mai sau. Khu phố cổ, di sản giữa lòng Hà Nội dù qua nhiều thời gian và biến đổi vẫn tồn tại và trở thành biểu tượng của thành phố.

Không chỉ tại Việt Nam, nhiều nước trên thế giới đã trải quả những thách thức trong việc bảo tồn di sản và phát triển đô thị như Pháp, Ý, Trung Quốc, Singapore… Ở đó, ngay tại những khu phố hiện đại nhất thì vẫn có các khu phố đặc trưng với phố đi bộ, đường lát gạch đá cổ xưa… nơi mà du khách, mỗi cư dân có thể cảm nhận được cuộc sống của cộng đồng dân cư xưa kia, cảm nhận những đặc sắc văn hóa của dân tộc.

Một góc đường Đồng Khởi, TP HCM xưa kia. Nguồn: internet

Mới đây, tại TP Hồ Chí Minh, ngày 18/3 Viện nghiên cứu phát triển TP. HCM đã phối hợp với nhiều đơn vị tổ chức buổi tọa đàm “Bảo tồn di sản và phát triển đô thị bền vững” với mục đích tìm giải pháp bảo tồn di sản của thành phố.

Tại buổi tọa đàm này, các đại biểu đã dẫn chứng ra những thách thức của thành phố trong việc bảo tồn các di sản tại đô thị nhưng đồng thời những hướng đi mới kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển đô thị cũng được bản thảo. Đó là việc xác định bản sắc, đặc trưng, thương hiệu xứng tầm của thành phố để bảo tồn, là việc ứng dụng những cách làm hay của nhiều quốc gia trên thế giới trong bảo tồn di sản đô thị và đặc biệt là sự thống nhất, chung sức giữa nhà lãnh đạo, chuyên gia và cả cộng đồng để vừa có thể bảo tồn di sản văn hóa vừa giữ được sức sống kinh tế của một đô thị hiện đại.

Như vậy, bảo tồn di sản không chỉ vì lợi ích kinh tế trước mắt, mà còn phục vụ cho khai thác lâu dài về sau, phục vụ đời sống văn hóa tinh thần của cả cộng đồng từ đó tạo cơ hội cho phát triển đô thị bền vững, nâng cao chất lượng sống của mỗi người dân thành phố./.

TH

Tin liên quan