Cộng đồng

Gắn kết bảo tồn với phát triển sinh kế cho cộng đồng VQG Xuân Thủy

16:03, 14 Tháng Giêng 2014

(DSX)- Những năm gần đây, việc bảo tồn gắn liền với khai thác, phát huy tiềm năng du lịch sinh thái, xây dựng và triển khai mô hình chia sẻ lợi ích cũng như sự hỗ trợ từ các tổ chức đã và đang mở ra cho cộng đồng dân cư VQG Xuân Thủy hướng phát triển sinh kế bền vững.

VQG Xuân Thủy. Nguồn: internet

Vườn Quốc gia Xuân Thủy là một vùng bãi bồi rộng lớn nằm ở phía Nam cửa sông Hồng, cách Hà Nội khoảng 150km về hướng Đông Nam. Vườn có tổng diện tích tự nhiên 7.100 ha (vùng lõi). Tháng 01/1989 chính thức được UNESCO công nhận gia nhập công ước Ramsar. Đây là khu Ramsar đầu tiên của Đông Nam Á, thứ 50 của thế giới và độc nhất của Việt Nam suốt 16 năm (vì mãi tới năm 2005, Việt Nam mới có khu Ramsar thứ 2 là khu Bàu Sấu của VQG Cát Tiên thuộc tỉnh Đồng Nai).

Để khai thác du lịch, gắn với bảo tồn hệ sinh thái VQG Xuân Thủy, năm 2010, Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và Phát triển cộng đồng đã triển khai mô hình du lịch sinh thái cộng đồng ở xã, lực lượng nòng cốt là các hộ dân đang sinh sống tại địa phương. Sau 3 năm đi vào hoạt động, mô hình này đã mang lại hiệu quả đáng kể, thu hút hàng nghìn lượt khách, trong đó có 60% là khách quốc tế đến học tập, nghiên cứu.

Các hoạt động với sự tham gia của cộng đồng VQG Xuân Thủy. Nguồn: internet

Các hộ dân đã được vay vốn để sửa chữa nhà ở, mua sắm trang thiết bị và theo học các lớp đào tạo ngoại ngữ, tin học, tập huấn kỹ năng hướng dẫn du lịch, biểu diễn văn nghệ cộng đồng, chế biến món ăn, tổ chức đón tiếp, phục vụ khách lưu trú. Những thành công ban đầu của mô hình du lịch sinh thái cộng đồng đã mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho người dân nơi đây.

Không những thế, nguồn thu lớn nhất mang lại sinh kế cho cộng đồng vùng đệm Vườn Quốc gia Xuân Thủy chính là mật độ và sinh khối các loài động vật đáy trong rừng ngập mặn phong phú và có giá trị kinh tế cao, hàng năm cho thu nhập tới hàng trăm tỷ đồng. Chính vì thế, trong suốt 10 năm qua, ngoài việc thực hiện tốt nhiệm vụ bảo tồn hệ sinh thái, các loài động thực vật đặc trưng phục vụ cho nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái, tạo việc làm cho cộng đồng dân cư địa phương thì các quy chế quản lý như khai thác nguồn lợi ngao giống tại cửa sông Hồng, cộng đồng tham gia quản lý rừng ngập mặn, chia sẻ lợi ích thủy sản, quy hoạch trồng nấm, nuôi ong cũng tạo những sinh kế bền vững mới cho cộng đồng. Được biết, dự án nuôi ong đã đem lại nhiều tỷ đồng mỗi năm cho cộng đồng dân cư địa phương, còn quy chế quản lý khai thác nguồn lợi ngao giống tự nhiên tại cửa sông Hồng mang lại nguồn thu tới trăm tỷ mỗi năm.

Mô hình trồng nấm sò mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Nguồn: internet

Ngoài ra, với sự hỗ trợ, tư vấn của các tổ chức phi Chính phủ và các quỹ bảo tồn như: JICA, UNESCO, MCD, CORIN-Asia, MFF, UNDP, VCF... vườn Quốc gia Xuân Thủy cũng triển khai khá nhiều chương trình, dự án như: chương trình liên minh đất ngập nước (WAP); dự án phát triển cơ sở dữ liệu về đa dạng sinh học tại Việt Nam; dự án tăng cường năng lực và hỗ trợ thực hiện cơ chế chia sẻ lợi ích... mang lại những thành công nhất định góp phần bảo tồn bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển cộng đồng.

Trong thời gian tới, Ban quản lý VQG sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại ở khu vực trung tâm, đồng thời phối hợp với các cấp, ngành và chính quyền phương nhằm phát huy hiệu quả cao nhất các dự án về phát triển cộng đồng. Đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền giáo dục môi trường, góp phần nâng cao nhận thức về lợi ích của công tác phục hồi, bảo vệ rừng ngập mặn nói riêng và bảo vệ tài nguyên môi trường nói chung đối với cộng đồng VQG Xuân Thủy.

T.T

Tin liên quan