Tầm nhìn

Lạng Sơn: Cần phát huy hơn nữa giá trị các di tích, danh thắng

07:37, 11 Tháng Mười Một 2013

(DSX)- Là mảnh đất địa đầu của tổ quốc, lại được thiên nhiên ưu ái ban tặng phong cảnh tươi đẹp cùng nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng nhưng dường như công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích của Lạng Sơn vẫn chưa thực sự đạt được những kết quả như mong muốn.

Lạng Sơn sở hữu hệ thống di tích lịch sử, văn hóa lớn, nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, non nước hữu tình, có sức cuốn hút kỳ lạ đối với du khách. Với hơn 500 di tích, trong đó có đủ loại hình như di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tín ngưỡng tôn giáo, khảo cổ…Tiêu biểu phải kể đến là quần thể di tích - danh thắng Nhị  - Tam Thanh - Thành nhà Mạc, di tích Ải Chi Lăng, khu di tích cách mạng Bắc Sơn, quần thể núi Mẫu Sơn, non nước xanh biếc của sông Kỳ Cùng thơ mộng… Chính vì vậy, Lạng Sơn có tiềm năng hấp dẫn đối với ngành du lịch, góp vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói riêng và khu vực Việt Bắc nói chung.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn tại đây vẫn bộc lộ nhiều mặt hạn chế. Mặc dù đã được sự quan tâm và đầu tư không ít nhưng các di tích tại đây vẫn “thi nhau” xuống cấp, thậm chí có những nơi đứng trước nguy cơ trở thành phế tích và biến mất trước sức ép của phát triển kinh tế, xã hội, sở hữu đất đai. Một số di tích bị xâm hại bởi những công trình xây dựng trái phép, lối vào di tích cũng bị lấn chiếm. Có thể thấy rõ thực trạng này ở nhiều nơi như: núi Tô Thị, thành nhà Mạc, chùa Tiên, đền Mẫu…

Vẻ đẹp thơ mộng của sông Kỳ Cùng
và thung lũng Bắc Sơn. Nguồn: internet

Theo nhận xét từ phía Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn, di tích trên địa bàn hiện nay đang ở hai trạng trái: hoặc là có nguồn thu và đang trong giai đoạn trùng tu, hoặc là không có nguồn thu và kinh phí đầu tư không có. Chính những di tích “loại 2” này đang bị đe dọa nghiêm trọng. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do công tác quản lý còn chồng chéo giữa các cơ quan. Mỗi ngành, mỗi cấp lại có những quan điểm khác nhau trong việc gìn giữ, bảo vệ và đầu tư, điều đó khiến cho sự phối hợp giữa các nhà chức trách và người sử dụng thưa thực sự hiệu quả.

Cần phát huy tiềm năng du lịch sinh thái ở Mẫu Sơn. Nguồn: internet

Thực tế, việc hình thành nên các khu du lịch, các điểm du lịch hấp dẫn chủ yếu dựa vào cơ sở, nền tảng là các cảnh quan thiên nhiên, danh thắng và di tích. Thời gian gần đây, các cấp, ngành trong tỉnh đã có nhiều định hướng và hoạt động tích cực để khai thác giá trị di tích, bởi “muộn còn hơn không”. Các chỉ thị, nghị quyết tập trung cho công tác bảo tồn và phát huy di tích đã được ban hành; hồ sơ và quy hoạch quản lý cũng được thiết lập, bên cạnh đó là khảo sát, kiểm kê, lập danh mục đối với hệ thống di tích trên địa bàn; lập hồ sơ lý lịch, khoanh vùng bảo vệ và đề nghị các cấp có thẩm quyền xếp hạng đối với những di tích có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, khoa học, quân sự. Việc trùng tu, tôn tạo, bảo tồn, phát huy các giá trị di tích được thực hiện theo hình thức xã hội hóa. Qua đây một số di tích có nguy cơ bị xuống cấp được trùng tu, tôn tạo khang trang. Các đơn vị hữu trách cũng đã nghiên cứu, bảo tồn, phục dựng lại một số lễ hội truyền thống đồng thời hướng dẫn tổ chức các lễ hội gắn với các di tích trọng điểm của tỉnh.

Đồng thời thu hút khách du lịch đến với các địa dang lịch sử. Nguồn: internet

Nhờ có những chuyển biến tích cực trên mà nhiều di tích đã thực sự phát huy được thế mạnh của mình. Tiêu biểu như Nhị Tam Thanh, chùa Thành, đền Kỳ Cùng đã thu hút lượng khách tham quan đáng kể, đưa tổng doanh thu du lịch tăng vọt, từ 92 tỷ năm 2001 lên 736 tỷ năm 2010.

Để duy trì và tạo bước tiến, đưa du lịch Lạng Sơn phát triển lên tầm cao mới, các ngành chức năng cần có những định hướng mới trong thời gian tới để công tác bảo vệ, tôn tạo di tích ngày càng tốt hơn. Trước mắt phải tiến hành quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng, trên cơ sở đó phê duyệt những dự án cụ thể vào các điểm, khu di tích; kết hợp giữa bảo vệ với cải thiện và gìn giữ môi trường sinh thái tự nhiên; tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền trong mọi tầng lớp nhân dân, tích cực quảng bá các di sản văn hóa, lịch sử và tín ngưỡng; phổ cập rộng rãi các văn bản pháp quy của Nhà nước về quản lý di sản văn hóa trên các phương tiện thông tin đại chúng. Ngoài ra cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành du lịch và văn hóa để tìm ra phương hướng cụ thể trong việc bảo tồn, phát huy giá trị các di tích trên địa bàn; đồng thời tạo cơ chế thông thoáng cho các BQL được sử dụng nguồn kinh phí từ việc công đức của thập phương để tu sửa, nâng cấp các di tích đang trong tình trạng xuống cấp; nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ làm công tác quản lý di tích.

Di tích sẽ phát huy được hết giá trị nếu làm nổi bật được những nét độc đáo, đặc sắc riêng biệt của truyền thống lịch sử và những nét đẹp văn hóa. Hơn nữa, việc tăng lợi ích kinh tế cho đơn vị kinh doanh, cho người dân và xã hội, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động bảo tồn di tích, phục hồi các giá trị văn hóa truyền thống, quan tâm đầu tư những di tích, danh thắng có tại các địa bàn du lịch trọng điểm cũng là những biện pháp hiệu quả tạo nên những thành công bứt phá, biến tiềm năng thành hiện thực, góp phần tích cực trong việc quảng bá hình ảnh Lạng Sơn trong mắt bạn bè trong nước và quốc tế.

T.T

Tin liên quan