Tầm nhìn

Phát triển du lịch bền vững tại Hà Giang

16:20, 28 Tháng Sáu 2013

(DSX)- Cân bằng giữa phát triển du lịch tạo sinh kế cho người dân và công tác bảo tồn, tôn tạo các di sản đã và đang là câu hỏi hóc búa đối với rất nhiều di sản tại Việt Nam và đối với Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn cũng không là một ngoại lệ.

Núi Đôi, Hà Giang. Nguồn: www.espc.vn

Tiềm năng phát triển du lịch của Cao nguyên đá

Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn là Công viên Địa chất thứ 2 ở khu vực Đông Nam Á và cũng là Công viên Địa chất đầu tiên của Việt Nam được Unesco công nhận.

Có thể nói Cao nguyên đá Đồng Văn có tiềm năng lớn trong phát triển các loại hình du lịch, đặc biệt là các tour du lịch sinh thái, du lịch địa chất… Số lượng du khách tăng lên mỗi năm chính là câu trả lời cho sức hút của du lịch Cao nguyên Đá. Từ khi gia nhập Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu (2010) đến nay, lượng du khách đến với Cao nguyên Đá đã tăng từ 302.000 du khách năm 2011 lên gần 400.000 du khách năm 2012 và dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2013 (Tính riêng ba tháng đầu năm 2013, lượng du khách đã vượt 140.000 người).

Vẻ đẹp của cao nguyên đá. Nguồn: dongvangeopark.com 

Cao nguyên Đá Đồng Văn có một sức hút lạ kỳ đối với du khách không chỉ bởi hệ thống di sản độc đáo của thiên nhiên như Núi đôi Quản Bạ, tháp kim Pải Lùng, thung lũng Thủy Mặc, rừng đá Khâu Vai, những thửa ruộng bậc thang, những kiến trúc lịch sử văn hóa lâu đời như cột cờ Lũng Cú, phố cổ Đồng Văn, di tích Nhà Vương mà còn bởi một cuộc sống rất đơn xơ, giản dị nhưng mang đậm nét văn hóa vùng cao của đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống tại nơi đây. Đó là những đêm trắng bên ánh lửa bập bùng, bên chai rượu ngô, bên những món đặc sản của vùng cao Hà Giang, là hơi sương còn vương vấn mỗi sớm mai, là làn khói bếp từ những ngôi nhà trình tường dựng lên từ đất sét lợp mái ngói âm dương có hàng đá bao quanh, là Chợ Tình Khau Vai đầy hoài niệm, là chợ phiên rộn rã đầy màu sắc trên phố cổ Đồng Văn. Chính những nét đẹp văn hóa truyền thống đa sắc màu này đã tạo nên những điểm nhấn độc đáo của vùng Cao nguyên đá đối với du khách gần xa.

Với giá trị cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, với các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc, du lịch được coi là ngành mũi nhọn góp phần xây dựng một Hà Giang phát triển, cũng như đưa hình ảnh văn hóa và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Vấn đề ở đây là việc xác định làm thế nào để phát triển du lịch bền vững, để du lịch trở thành sinh kế cho người dân vùng Cao nguyên đá nhưng không làm mất đi, không làm mai một những giá trị thiên nhiên, những giá trị văn hóa đã tồn tại hàng triệu, hàng trăm năm qua. Khai thác giá trị di sản nhưng phải song hành với việc bảo tồn và gìn giữ di sản. Đó thực sự là câu hỏi hóc búa không riêng cho Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn mà còn với rất nhiều các dí sản khác trên dải đất đất hình chữ S.

Phát triển du lịch bền vững

Quy hoạch tổng thể bào tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn giai đoạn 2012 – 2020, tầm nhìn 2030 được Chính phủ phê duyệt mới cũng đã nhấn mạnh đến việc phát triển du lịch dựa vào việc khai thác các giá trị di sản ở cao nguyên đá, tạo sinh kế bên vững cho cộng đồng. Tỉnh Hà Giang đang tiến hành việc xây dựng Quy hoạch tổng thế phát triển du lịch tỉnh Hà Giang đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và Quy hoạch phát triển du lịch của khu du lịch quốc gia du lịch vùng trọng điểm Công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn.

Để thực hiện được mục tiêu đó, song hành với việc phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch địa chất, du lịch nông nghiệp theo hướng thân thiện với môi trường, khai thác các giá trị của tài nguyên địa chất, tỉnh Hà Giang cần nâng cao tri thức, và ý thức cộng đồng trong việc bảo tồn các giá trị di sản địa chất, cũng như bảo tồn những nét đẹp văn hóa vồn có của đồng bào các dân tộc, điểm làm nên sự hấp dẫn, khác biệt của cao nguyên đá so với các vùng di sản khác của đất nước. Cụ thể, cùng với việc đầu tư phát triển hạ tầng du lịch, hiện nay, tỉnh Hà Giang đang xây dựng sản phẩm du lịch trải nghiệm canh tác ngô trên nương đá, trên sườn núi dốc tại 4 làng văn hoá du lịch (Thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ, huyện Quản Bạ; Thôn Bục Bản, thị trấn Yên Minh, huyện Yên Minh; Thôn Lũng Cẩm Trên, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn; Thôn Tả Lủng B, xã Tả Lủng, huyện Mèo Vạc.

Làm thế nào để người dân nhận thức được họ là người trực tiếp hưởng lợi từ di sản thì việc gìn giữ, bảo tồn di sản mới tự nguyện và bền vững. Ảnh minh họa. Nguồn:dongvangeopark.com 

Thông qua việc xây dựng cơ sở hạ tầng, các sản phẩm du lịch, người dân sẽ có nguồn thu trực tiếp từ các dịch vụ du lịch như từ việc hướng dẫn khách thăm quan, dịch vụ nghỉ tại nhà dân, dịch vụ ăn uống, bán và xuất khẩu sản phẩm hàng hóa nông lâm sản bản địa… Người dân sẽ trở thành những người được hưởng lợi trực tiếp từ việc phát triển du lịch, từ đó nâng cao ý thức và tự nguyện tham gia vào công tác bảo tồn di sản.

Thực tiễn tại di sản Hội An, Cố đô Huế và nhiều địa phương trên cả nước đã cho chúng ta nhiều bài học về việc kết hợp hài hòa giữa việc khai thác các giá trị di sản và bảo tồn các giá trị di sản. Ở đâu người dân nhận thức được họ chính là người trực tiếp hưởng lợi, thực sự là chủ nhân của di sản thì việc họ nâng cao ý thức và góp phần trong việc gìn giữ, bảo tồn các di sản đó mới bền vững, lâu dài. Đó cũng là việc mà tỉnh Hà Giang cần biến thành hiện thực trên hành trình phát triển du lịch bền vững.

TH

Tin liên quan