Tầm nhìn

Phát huy giá trị trường tồn của di sản Hoàng thành Thăng Long

16:08, 14 Tháng Ba 2013

(DSX) - Để phát huy những giá trị trường tồn của di sản Hoàng Thành Thăng Long còn cần nhiều hơn nữa sự quan tâm của toàn cộng đồng và xã hội, viết tiếp trang sử của di sản với Hà Nội thời hội nhập không để những giá trị vô giá đó phai nhạt theo tháng năm

Hoàng thành Thăng Long

Giá trị trường tồn

Kỳ họp lần thứ 34 Ủy ban di sản thế giới UNESCO tại Barsil đã thông qua Nghị quyết công nhận Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội là di sản văn hóa thế giới dựa trên những giá trị nổi bật toàn cầu của di sản bao gồm: Chiều dài lịch sử văn hóa; Tính lên tục của tài sản với tư cách là một trung tâm quyền lực và các tầng di tích di vật đa dạng, phong phú.    

Được phát lộ từ tháng 12/2002  và từ đó đến nay Hoàng Thành Thăng Long đã được khai quật trên diện tích 19.000m2, một quy mô khai quật khảo cổ học lớn nhất Việt Nam cũng như Đông Nam Á. Quá trình khai quật đã phản ánh bề dày lịch sử của khu Hoàng Thành từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIX, kéo dài từ thời kỳ tiền Thăng Long, Thăng Long và dấu ấn Hà Nội. Các tầng lớp văn hóa xếp chồng lên nhau qua nhiều thời kỳ lịch sử một cách khá liên tục từ thời thành Đại La thế kỷ VII-IX, thời kỳ nhà Lý, Trần, Lê Sơ, Mạc, Lê Trung Hưng thế kỷ XI-XVIII và cho tới Hà Nội thế kỷ XIX. Trong suốt thời gian dài của lịch sử 13 thế kỷ liên tục, Hoàng Thành Thăng Long chính là trung tâm quyền lực, trung tâm kinh tế và trung tâm văn hóa của nước nhà và vẫn đang được viết tiếp. Những di chỉ khảo cổ, di tích kiến trúc, nghệ thuật còn lại cho tới ngày nay chính là những bằng chứng rõ nét thể hiện lịch sử của các vương triều trong suốt 13 thế kỷ qua trên mọi mặt của đời sống từ tư tưởng, chính trị, hành chính, luật pháp, kinh tế, văn hóa và giao lưu văn hóa trong 1000 năm qua. Các kết quả khảo cổ trong năm 2012 đã cho thấy tại vị trí trung tâm đúng Trục trung tâm tầng văn hoá Thăng Long – Hà Nội rất dày ở độ sâu từ 0,5m đến 4,2m gồm các lớp văn hoá từ thời Lý đến thời Nguyễn đan xen lẫn nhau và chồng xếp lên nhau tồn tại qua hàng nghìn năm lịch sử. Giới chuyên gia đã phát hiện thêm nhiều dấu tích mới tại Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, bổ sung vào kho tư liệu, hiện vật đồ sộ nơi đây, như khẳng định còn nhiều bí mật văn hóa vẫn đang tồn tại dưới lớp đất của Hoàng thành.

Khai quật khảo cổ tại Hoàng Thành. Nguồn: dothi.net

Lịch sử của Hoàng thành Thăng Long gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, là biểu tượng cho sự trường tồn, cho sức sống mãnh liệt của dân tộc vượt lên ách đô hộ của đế chế phương Bắc, của chủ nghĩa thực dân giành lại độc lập và chủ quyền. Đó là điều mà không phải di sản nào trên thế giới cũng hội tụ được. Giá trị trường tồn, sức sống mãnh liệt của Hoàng thành Thăng Long đã được cả thế giới công nhận qua việc UNESCO công nhận Hoàng thành Thăng Long là di sản văn hóa thế giới vào năm 2010.

Phát huy giá trị của di sản Hoàng thành Thăng Long

Rồng đá trước điện Kính Thiên

Từ khi phát hiện những dấu tích đầu tiên của Hoàng thành, các cơ quan quản lý và các nhà khoa học đã xây dựng lộ trình nghiên cứu và bảo tồn tổng thể cho di sản nhằm bảo tồn sự nguyên vẹn cho di tích. Tuy nhiên, việc quảng bá hình ảnh di tích cũng như khai thác thế mạnh của di sản Hoàng Thành Thăng Long tới du khách trong và ngoài nước vẫn chưa được quan tâm đúng mức, chưa gắn được di sản Hoàng thành với các tour du lịch. Là một di sản mang tầm quốc tế, tuy nhiên sau dịp đại lễ 1000 năm Thăng Long, việc quảng bá di sản này vẫn thiếu kế hoạch trong dài hạn.

Từ khi phát hiện khảo cổ tại Hoàng thành năm 2002, tới khi chính thức mở cửa cho du khách tham quan

Di chỉ khảo cổ tại Hoàng thành Thăng Long có thể trở thành cảm hứng cho những tặng phẩm lưu niệm. Ảnh minh họa. Nguồn: dothi.net
Hoàng thành vào tháng 9 năm 2010, tới nay, các dịch vụ phục vụ du khách gần như không thay đổi, chưa tìm được sự mới mẻ, thậm chí những tấm bưu thiếp, những món quà lưu niệm mang đặc thù di sản như tại nhiều di tích khác vẫn chưa có trong khi lượng du khách tới thăm Hoàng thành ngày một đông. Cuộc tọa đàm khoa học cũng là tên đề án “Đánh giá các giá trị kinh tế - xã hội khu di sản trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội trong bối cảnh hiện nay” diễn ra vào ngày 6/3/2013 mới đây đã cho những con số đáng kinh ngạc. Đó là hơn 90% các đối tượng được hỏi trong đề án đã biết, hoặc nghe nói về Hoàng thành Thăng Long từ việc quảng bá của các phương tiện thông tin đại chúng, internet… nhưng lại có tới hơn 20% trong số đó chưa từng đặt chân tới thăm di sản này và một trong những nguyên nhân được đưa ra là do họ không có thông tin về Hoàng thành.

Làm thế nào để biến di sản Hoàng thành Thăng Long trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, tương xứng với giá trị to lớn của di sản vẫn còn là vấn đề đang bỏ ngỏ.

Để làm được điều đó cần sự quan tâm, sự đầu tư của Thành phố Hà Nội, của Chính phủ về nguồn lực tài chính, nguồn lực con người, cần những chiến lược dài hơi nhằm quảng bá Hoàng Thành tới mọi người dân Việt Nam và vươn ra thế giới song hành cùng công tác bảo tồn những giá trị của di sản.

Mặt khác, việc học tập những kinh nghiệm của Cố đô Huế trong việc quảng bá du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ du khách cũng là những việc Trung tâm bảo tồn di sản Thăng Long cần sớm thực hiện bởi thông qua những tặng phẩm lưu niệm nhỏ hay khai thác những hiện vật phục chế có giá trị lịch sử hay phục dựng lại những nghi lễ cổ xưa có sự tham gia của cộng đồng và của du khách… cũng là cách giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa của Hoàng thành khá hữu hiệu.

Hoàng thành Thăng Long đã tồn tại song hành với lịch sử nước nhà trong hơn 1000 năm qua. Trong bối cảnh hiện tại, để phát huy những giá trị trường tồn của di sản này còn cần nhiều hơn nữa sự quan tâm của toàn cộng đồng và xã hội, viết tiếp trang sử của di sản với Hà Nội thời hội nhập không để những giá trị vô giá đó phai nhạt theo tháng năm.

HH

Tin liên quan