Cảnh báo

2012 - Năm của những di sản

01:55, 29 Tháng Mười Hai 2012

(DSX)- Song hành với sự công nhận của thế giới cũng như trong nước về những danh hiệu được trao tặng, có lẽ chưa bao giờ, các di sản thiên nhiên, di sản văn hóa, các danh lam thắng cảnh, các di tích lại đứng trước những nguy cơ hiện hữu về tình trạng môi trường, về vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị di sản.

Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được công nhận là di sản tư liệu ký ức của nhân loại

Di sản trong đó bao gồm các di sản vật thể và phi vật thể đã trở thành tiêu điểm của các sự kiện văn hóa đã diễn ra trong suốt năm 2012. Gần đây nhất là sự kiện Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại,  mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm trở thành di sản tư liệu ký ức của thế giới, Quần thể danh thắng Tràng An, Cát Bà được đề cử trở thành di sản thiên nhiên của thế giới… Chưa bao giờ, các di sản lại nhận được sự quan tâm đặc biệt như vậy của các cơ quan quản lý, các phương tiện truyền thông cũng như bạn đọc trong và ngoài nước. Tuy nhiên, song hành với sự công nhận của thế giới cũng như trong nước về những danh hiệu được trao tặng, có lẽ chưa bao giờ, các di sản thiên nhiên, di sản văn hóa, các danh lam thắng cảnh, các di tích lại đứng trước những nguy cơ hiện hữu về tình trạng môi trường, về vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị di sản.

Hạ Long và Cát Bà đang đứng trước nỗi lo ô nhiễm môi trường. Ảnh minh họa. Nguồn: vnexpress và catbabay.
Đơn cử như tại Vịnh Hạ Long, một trong những di sản thiên nhiên, một trong những kỳ quan thiên nhiên của thế giới vấn nạn ô nhiễm môi trường đang trở nên ngày càng nóng bỏng hơn. Tình trạng ô nhiễm do hoạt động sinh hoạt của người dân địa phương, hoạt động du lịch, hoạt động đánh bắt nuôi trồng thủy sản đang từng ngày hủy hoại môi trường, hệ sinh thái vùng vịnh. Cũng như Hạ Long, Cát Bà, một trong những danh thắng đang đệ tình UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, vấn nạn ô nhiễm ven bờ, đặc biệt là tại khu vực vịnh Lan Hạ đã và đang ảnh hưởng không nhỏ tới uy tín, và cảnh quan của Cát Bà trong lòng du khách trong và ngoài nước. Trong khi những quy hoạch, những cơ chế nhằm bảo tồn các di sản còn nhiều ngổn ngang, trong khi ý thức cộng đồng trong việc bảo tồn di sản chưa cao thì vấn đề bảo tồn di sản, môi trường di sản sẽ còn gặp nhiều khó khăn.

Chùa Trăm Gian trước và sau trùng tu
Khi tại các di sản tự nhiên, các danh lam thắng cảnh vẫn chưa tìm ra lời giải tối ưu giữa việc phát huy giá trị và bảo tồn di sản thì tại các khu di tích lịch sử, và tại các di sản văn hóa nói chung vấn đề “trùng tu” di tích đang trở thành tiêu điểm của sự chú ý. Nổi bật nhất trong năm qua, là sự kiện trùng tu làm mới di tích chùa Trăm Gian, ngôi chùa nay đã ngót hàng trăm năm tuổi. Không phải là lần đầu tiên tình trạng trùng tu làm mới các di tích cổ được phát hiện, nhưng có lẽ đây là lần đầu tiên, các cơ quan quản lý, các phương tiện truyền thông vào cuộc quyết liệt nhằm chấn chỉnh lại hoạt động trùng tu di tích lịch sử những năm qua.

Đất nước Việt Nam với chiều sâu văn hóa và lịch sử hình thành phát triển hàng nghìn năm xứng đáng được thế giới công nhận khối lượng đồ sộ các di sản văn hóa, di sản thiên nhiên. Tuy nhiên, song hành với những danh hiệu cao quý mà thế giới trao tặng, song hành với những danh hiệu mà nhà nước phong tặng, nên chăng cùng với sự tự hào, các cơ quan quản lý và cộng động nhưng nơi nhận những danh hiệu đó cần ý thức rõ ràng hơn công tác bảo vệ, bảo tồn những di sản đó trước khi nghĩ tới việc phát huy những giá trị di sản vì lợi ích kinh tế trước mắt.

Di sản có được từ cuộc sống, từ sự chắt chiu vốn văn hóa hàng nghìn năm hay sự ban tặng hào phóng của thiên nhiên đều có thể bị hủy hoại bởi chính con người nếu họ không biệt cách bảo vệ và gìn giữ chúng./.

Tin liên quan