Thế giới

Pháp: Chiến lược phát triển di sản tự nhiên thế giới (phần 3)

11:50, 19 Tháng Mười Hai 2012

(DSX)- Năm 1999, với quyết định tập trung vào Di sản thế giới, UNF đã đặt nền móng cho những thay đổi đáng chú ý sẽ diễn ra tại WHC sáu năm tiếp theo.

Pyrénées - Mont Perdu. Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

>>Pháp: Chiến lược phát triển di sản tự nhiên thế giới (phần 1)

>>Pháp: Chiến lược phát triển di sản tự nhiên thế giới (phần 2)

3.     Phương thức hoạt động

3.1. Sử dụng cơ chế Công ước Di sản Thế giới

Các công cụ có sẵn cho WHC là những gì được cung cấp bởi Công ước. Chúng liên quan đến việc duy trì các mối quan hệ làm việc chặt chẽ với các quốc gia trong suốt: i) quá trình dự kiến ​​niêm yết và đề cử báo cáo và giám sát bảo tồn nhà nước và quy trình niêm yết / hủy bỏ niêm yết các mối nguy hiểm.

Ý định đằng sau ba quá trình này là tận dụng tối đa hỗ trợ của chính phủ quốc gia và công chúng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học. Thành tích chính trong vấn đề bảo tồn đã được thực hiện bằng cách áp dụng những công cụ này và chúng sẽ tiếp tục là nền tảng cơ bản cho hoạt động của Trung tâm.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

3.2. Tối đa hoá giá trị tăng thêm của Liên Hiệp Quốc

Một báo cáo quan trọng của UNF về giá trị của Liên Hiệp Quốc trong việc tham gia bảo tồn đa dạng sinh học có nêu ra rằng "quyền lực, ảnh hưởng, tầm vóc và uy tín mang lại sự tôn trọng, tính hợp pháp và sức mạnh để các tổ chức phi chính phủ hoạt động ở các cấp độ khác nhau ". Trung tâm nhận công nhận rằng việc liên kết với các cơ quan của Liên Hiệp Quốc có thể vượt qua rào cản thông tin liên lạc với nhà cầm quyền của chính phủ, và thiết lập một diễn đàn trung lập cho việc hội tụ của các lợi ích khác nhau quanh ý tưởng Di sản thế giới. Các địa điểm di sản Thế giới của UNESCO tượng trưng cho một điểm tập hợp dễ dàng, quanh đó các bên liên quan đến bảo tồn có thể thu hút hỗ trợ và kế hoạch hoạt động chung. WHC sẽ tìm cách phát huy tối đa lợi thế so sánh trong việc thực hiện công việc của mình, đặc biệt bằng cách tìm kiếm sự tham gia của các cơ quan chính phủ, cũng như tận dụng sức mạnh mà mình tập hợp được.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

3.3. Phát triển các kết quả dựa trên Quan hệ đối tác

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

Nhóm nghiên cứu di sản thiên nhiên tại Trung tâm biểu hiện sự đa dạng của các chuyên gia và kinh nghiệm bao gồm các chuyên gia làm việc trong các phần khác nhau của khu vực, phạm vi hoạt động này của họ thường mang tính chuyên đề và toàn cầu. Tuy nhiên, do hơn 160 địa điểm di sản thiên nhiên hiện đang được ghi trên danh sách Di sản Thế giới, và vẫn còn nhiều nơi có khả năng được ghi nhận trong năm tới, một mình Trung tâm không có nguồn lực và năng lực cần thiết để đạt được các chương trình đầy tham vọng của các sáng kiến ​​chiến lược được nêu trong tài liệu này. Do đó, Trung tâm sẽ tìm cách xác định các quan hệ mới, và tăng cường quan hệ đối tác hiện tại, mối quan hệ với các đồng minh khác nhau trong nỗ lực đưa Công ước Di sản Thế giới trở thành xu hướng chính và nhận ra tiềm năng đầy đủ của nó. Các phần phụ bên dưới liệt kê một số nhóm mà Trung tâm đã hoạt động cùng hoặc tìm cách phát triển một mối quan hệ, và mô tả cách thức mà các mối quan hệ đó có thể được tăng cường hoặc thành lập.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.     Các tổ chức di sản tự nhiên thế giới

4.1. IUCN - Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới

Là Cơ quan tư vấn Công ước Di sản Thế giới về di sản thiên nhiên. Vai trò chính của IUCN là đánh giá các đặc tính tự nhiên của những nơi được đề cử, theo dõi tình trạng của việc bảo tồn các di sản thế giới, xem xét yêu cầu hỗ trợ quốc tế và cung cấp đầu vào và hỗ trợ cho các hoạt động xây dựng năng lực. IUCN cũng tư vấn cho Chiến lược toàn cầu của Ủy ban Di sản thế giới và xác định những lỗ hổng trong Danh sách Di sản Thế giới. Để cung cấp dịch vụ, IUCN phụ thuộc rất nhiều vào mạng lưới các thành viên và các chuyên gia của Ủy ban Thế giới về bảo vệ Khu vực (WCPA). Trung tâm sẽ tiếp tục làm việc với Ban thư ký IUCN trong việc  tìm ra cách để tạo ra một mối quan hệ tích hợp và năng động. Các yếu tố có thể là:

-       Khám phá cơ hội làm việc về chương trình và dự án có thể phát triển, thí điểm và phổ biến tốt nhất việc thực hành phương pháp quản lý các khu bảo tồn, cả mạng lưới Di sản thế giới tự nhiên và các khu bảo tồn nói chung. Điều lý tưởng sẽ được kết hợp với việc kinh doanh gây quỹ để thực hiện các sáng kiến ​​như vậy.

-       Sử dụng những năng lực về chủ đề và chính sách khác có sẵn tại IUCN cho sự phát triển các chương trình chuyên đề của Di sản thế giới tự nhiên (biển, du lịch, rừng).

-       Xây dựng một mạng lưới các địa điểm Di sản Thế giới và giám đốc quản lý để bổ sung cho hệ thống các khu bảo tồn (PALNet) một cách chủ động, như là một phương tiện quản lý kiến thức và phát triển năng lực.

-       Tăng cường thu thập thông tin về các thực trạng bảo tồn thông qua báo cáo gần đây với sự tham gia của văn phòng khu vực IUCN,các thành viên của tổ chức bảo tồn phi chính phủ và các WCPA.

-       Sử dụng các kênh IUCN để thúc đẩy Công ước trở thành một công cụ để bảo tồn đa dạng sinh học tại các diễn đàn quốc tế như CBD.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.2. Các tổ chức bảo tồn phi chính phủ quốc tế

UNESCO và WHC có truyền thống hợp tác lâu đời với các tổ chức phi chính phủ bảo tồn quốc tế, hỗ trợ thiết lập Quỹ Charles Darwin trong những năm 1950. Hiện nay, Trung tâm làm việc trên cơ sở dự án kế tiếp dự án với WCS, WWF và FFI, trong khi với Cơ quản bảo tồn Quốc tế (CI), một thỏa thuận ba bên đã được môi giới ký kết với UNF, cam kết dành 15 triệu USD cho các hoạt động bảo tồn di sản thế giới. TNC đã ký một thỏa thuận với WHC để phát triển quan hệ hợp tác gần gũi trong việc đề cử và quản lý Di sản thế giới, đặc biệt là trong các lĩnh vực tài chính cho hoạt động bảo tồn, bảo tồn biển và du lịch sinh thái. Rõ ràng có rất nhiều phạm vi để phát triển các mối quan hệ non trẻ và các tổ chức phi bảo tồn chính phủ đã báo hiệu một sự quan tâm rõ ràng với việc này. Con đường để gia tăng hợp tác có thể là:

-       Có sự tham gia trực tiếp của các tổ chức bảo tồn phi chính phủ trong công tác của Công ước, đặc biệt là trong việc giám sát các địa điểm trong  Danh sách Di sản trên thế giới.

-       Phối hợp chặt chẽ hơn nữa để tăng cường bảo tồn các di sản thế giới nơi các tổ chức phi chính phủ đã thực hiện các chương trình bảo tồn và sử dụng Công ước để bảo đảm hỗ trợ cho công việc của họ.

-       Liên kết chặt chẽ hơn nữa các tổ chức phi chính phủ trong một số chương trình được thực hiện tại Trung tâm, chẳng hạn như trên các chương trình biển, du lịch và lâm nghiệp.

-       Sử dụng các kênh truyền thông tuyệt vời và chiến dịch vận động hành lang của các tổ chức phi chính phủ để nâng cao nhận thức về vai trò của Công ước như một công cụ để thiết lập tiêu chuẩn trong việc bảo tồn đa dạng sinh học.

-       Phát triển quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn, trên cơ sở so sánh những điểm mạnh của nhau, để tiếp tục đạt được những mục tiêu chính và mục tiêu của PoWPA, kể cả thông qua việc gây quỹ cho hợp tác, phát triển và thực hiện dự án.

-       Phát triển quan hệ hợp tác mới xây dựng trên cơ sở giá trị gia tăng của nhau để tăng cường bảo tồn Di sản thế giới (chẳng hạn như các Cơ sở đáp ứng nhanh và các sáng kiến ​​biến đổi khí hậu).

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.3.Tổ chức Liên Hiệp Quốc

Năm 1999, với quyết định tập trung vào Di sản thế giới là cơ chế của sự lựa chọn để thực hiện hiện nghĩa vụ bảo tồn đa dạng sinh học, UNF đã đặt nền móng cho những thay đổi đáng chú ý sẽ diễn ra tại WHC sáu năm tiếp theo. Trong hầu hết các điều khoản ngay lập tức này, hỗ trợ của UNF dẫn đến sự tăng cường và củng cố đội ngũ nghiên cứu di sản thiên nhiên trong phạm vi Trung tâm Di sản Thế giới. Đội ngũ này đã khuyến khích không chỉ các mạng lưới nghề nghiệp của mình, mà còn là một đội ngũ mới của các đồng minh trong việc thực hiện các hoạt động về di sản thế giới. Với lịch sử sáng tạo và sự hợp tác này, WHC dự kiến mối quan hệ của mình với UNF phát triển theo chiều dọc như sau:

-       Hoàn thành dự án hiện có và đang cam kết, trong khi khám phá chương trình chiến lược trong những lĩnh vực hợp tác tiềm năng.

-       Phát triển quan hệ đối tác khu vực tư nhân chủ chốt nhằm hỗ trợ tài chính cho các sáng kiến ​​bảo tồn.

-       Xác định và tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ đối tác với các tổ chức phi chính phủ mới sẽ góp phần bảo tồn bằng cách cải thiện quản lý và các vấn đề của phương pháp tiếp cận hệ sinh thái rộng lớn hơn.

-       Làm việc để thiết lập các cơ chế thực tế nhằm gây quỹ và trao đổi nhân sự để tăng cường cho đội ngũ nghiên cứu Di sản Thiên nhiên Thế giới.

-       Thiết lập chiến dịch gây quỹ "những người bạn của Di sản Thế giới" để hỗ trợ các công việc đang diễn ra của hoạt động bảo tồn di sản thiên nhiên.

-       Hỗ trợ truyền thông cho gói di sản tự nhiên bằng cách kể những câu chuyện thành công của các dự án Di sản thế giới UNF, giá trị gia tăng của UNF - tổ chức Di Sản Thế Giới - tổ chức phi chính phủ trong việc bảo tồn và các tiện ích của Công ước Di sản Thế giới như một công cụ bảo tồn đa dạng sinh học tại chỗ.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.4. UNESCO – trong các Cơ quan và khu vực tư nhân

Trong phạm vi UNESCO, một số ngành và các phòng ban đã góp phần đáng kể cho các hoạt động của WHC trong quá khứ. Ngành Khoa học Tự nhiên UNESCO và đặc biệt là Chương trình con người và Sinh quyển (MAB) thuộc phạm trù sinh thái và Khoa học trái đất  (EES) và Uỷ ban Hải dương học quốc tế (IOC) là những đối tác về tự nhiên của WHC. Sự thiết lập một nhóm liên kết về đa dạng sinh học gần đây tập hợp đại diện của tất cả các ban ngành của UNESCO với một mối quan tâm và nhiệm vụ chung là bảo tồn đa dạng sinh học, đã đặt nền tảng cho sựhợp tác có hệ thống giữa UNESCO với các thực thể. Trong thực tế, hiện nay 74 khu Dự trữ Sinh quyển trùng với các địa điểm di sản thế giới và chia sẻ những thách thức tương tự. May mắn là chúng cũng có thể chia sẻ các giải pháp hướng tới việc quản lý tốt hơn các địa điểm,thúc đẩy sinh kế bền vững và liên kết khoa học để quản lý. Các lĩnh vực hợp tác trong đó sẽ bao gồm:

-       Sử dụng các mô hình phát triển khoa học, công nghệ và bền vững được phát triển bởi EES để tiếp tục tích hợp các địa điểm di sản Thế giới vào cảnh quan/ cảnh biển của chúng.

-       Phổ biến những bài học  rút ra được từ quá trình làm việc hơn 30 năm trong khu vực Di sản thế giới được bảo vệ và các địa điểm MAB, trong khuôn khổ PoWPA CBD.

-       Sử dụng những địa điểm di sản thế giới và MAB để tạo ra các thông tin và dữ liệu về kinh nghiệm và cách thực hành tốt nhất phát triển bền vững trong Thập kỷ Liên Hợp Quốc dành cho phát triển Giáo dục bền vững (UNDESD), đã được đưa ra vào năm 2005 theo sự lãnh đạo của UNESCO. Điều này cũng thúc đẩy hợp tác giữa WHC và Ngành giáo dục của UNESCO.

-   IOC và Chương trình Di sản Thế giới về Biển đã phát triển một kế hoạch làm việc ban đầu cho các hoạt động chung có thể:

-   Thúc đẩy việc tăng cường và quản lý tổng hợp vùng ven biển và biển thông qua các công ước, các chương trình quốc tế và khu vực

-   Tiến hành một nghiên cứu về các trường hợp điển hình, đánh giá lợi ích sinh thái và kinh tế - xã hội được tạo ra bởi việc bảo vệ biển và ven biển của các địa điểm được bảo đảm thông qua các công ước quốc tế và khu vực (WHC, Ramsar, giao thức biển khu vực) và các chương trình (MAB) với mục tiêu có thể so sánh, iii) Tổ chức các cuộc họp hoặc các sự kiện bên lề liên quan tại các sự kiện quốc tế để thúc đẩy các mục tiêu chung.

-       Trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với EES để kiểm tra việc sử dụng các kỹ thuật điều tra từ xa cho các đề cử và giám sát các di sản thế giới.

-       WHC và EES cũng sẽ hợp tác về vấn đề biến đổi khí hậu và tác động của nó lên các điểm di sản thế giới, và khám phá các cơ hội nâng cao tài chính cho việc bảo tồn thông qua cơ chế thị trường đang nổi lên về giao dịch khí thải.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.5. UNDP-GEF/SGP COMPACT

Năm 1999, Chương trình tài trợ nhỏ  của UNDP-GEF (SGP) đã tham gia với UNF nỗ lực khởi động một sáng kiến về ​​quan hệ đối tác với tựa đề " Quản lý cộng đồng các khu vực được bảo vệ để bảo tồn” (Compact). Mục tiêu chính của COMPACT là chứng minh làm thế nào cộng đồng dựa trên các sáng kiến ​​làm việc với các địa phương và nhóm bản địa có thể làm tăng đáng kể hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học trong Di sản thế giới tự nhiên. Dự án đã chứng minh rằng cụm các dự án sinh kế với nhiều mối liên kết có thể là một chiến lược hiệu quả tốt hơn nhằm giải quyết các mối đe dọa quan trọng và áp lực dành cho Di sản tự nhiên thế giới trong khuôn khổ của phương pháp tiếp cận toàn diện, đồng thời cũng đảm bảo rằng Di sản thế giới đang đóng góp đến sự phát triển của địa phương.

Năm 2004, một Biên bản ghi nhớ chính thức cho việc hợp tác đã được ký kết giữa Ban Thư ký của Công ước Đa dạng sinh học (CBD), Trung tâm Di sản thế giới, và SGP của UNDPGEF tại Hội nghị lần thứ bảy giữa các bên của CBD. Trong khuôn khổ của biên bản ghi nhớ này, kế hoạch công tác hàng năm sẽ tập trung:

-       Cải thiện sự hợp tác xung quanh các điểm đã được hưởng lợi ích từ việc hỗ trợ bảo tồn thông qua các Trung tâm UNDP / SGP.

-       Phổ biến các bài học đã học được từ kinh nghiệm COMPACT như cách thực hành tốt nhất trong suốt mạng lưới di sản thế giới.

-       Mở rộng chương trình hiện tại để những nơi thực hiện COMPACT bổ sung và lồng ghép các kinh nghiệm của mình trong SGP, để gia tăng ảnh hưởng trên khắp mạng lưới các khu bảo tồn.

-       Đảm bảo rằng các cơ quan Di sản Thế giới quản lý địa điểm ngày càng tham gia tích cực vào các sáng kiến ​​COMPACT và SGP, và trong quá trình thiết lập các cơ chế chính thức đó sẽ đảm bảo việc trao đổi giữa các cơ quan và các bên liên quan về hoạt động phát triển bền vững trong cảnh quan nơi có Di sản Thế giới.

4.6. Các cơ quan phát triển và những tổ chức tài trợ bảo tồn

Nhiều sự phát triển đa phương và song phương cũng như các cơ quan cứu trợ và các tổ chức tư nhân có nhiệm vụ được đề cập trong Công ước Di sản Thế giới như: bảo tồn đa dạng sinh học , phát triển bền vững, sinh kế bền vững. Độ tin cậy của các WHC được cải thiện trong con mắt của các tổ chức những năm qua, đặc biệt là kết quả của việc tham gia của UNF và các hoạt động mang lại kết quả cao trong thực hiện các dự án và phối hợp. Tăng cường mối quan hệ với các tổ chức sẽ giúp WHC hỗ trợ các đối tác của mình trong việc tìm kiếm tài trợ, bởi vì giá trị đóng góp của chúng trong thiết kế dự án và chứng thực đề xuất đã tăng lên. Những hướng dẫn trong tương lai có thể bao gồm:

-       Cung cấp chức năng tư vấn để phát triển ngân hàng đối với những sáng kiến​​, kiến ​​nghị có thể ảnh hưởng đến bảo tồn di sản. Ví dụ, các tác động của phát triển du lịch hoặc cơ sở hạ tầng.

-       Định hướng hỗ trợ phát triển các hoạt động đóng góp vào việc đạt được các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (Mục tiêu 1 và 7), trong khi đồng thời củng cố việc bảo tồn các di sản thế giới, đặc biệt phù hợp với cách tiếp cận hệ sinh thái.

-       Đề xuất và / hoặc ủng hộ các đề xuất dự án sẽ hỗ trợ các hoạt động của WHC theo định hướng chiến lược của mình.

Pyrénées - Mont Perdu.  Di sản thiên nhiên của Pháp được công nhận vào năm 1997. Nguồn: wikipedia

4.7. Khu vực tư nhân

WHC đã có kinh nghiệm tích cực trong việc phát triển các quan hệ đối tác với khu vực tư nhân những năm qua. Lĩnh vực này có thể một mặt được hưởng lợi trực tiếp từ các điểm Di sản Thế giới (ví dụ như du lịch) và do đó có quyền lợi trong việc bảo tồn, hoặc có thể công nhận giá trị toàn cầu của các điểm di sản thế giới như là một phần của chính sách trách nhiệm xã hội tổng thể (ICMM / Chính sách quốc tế Không di chuyển). WHC hiện đang khám phá cách tiếp cận để tham gia vào các doanh nghiệp trong nước và quốc tế nhằm hỗ trợ quản lý các địa điểm dựa vào sản phẩm và dịch vụ cộng đồng. Để tăng cường năng lực quản lý các điểm đó, quan hệ đối tác đã được hình thành và hoạt động được thực hiện theo thỏa thuận với Shell quốc tế. Các công ty du lịch cũng được đào tạo kỹ năng liên quan đến quản lý lượng khách truy cập và / hoặc tài trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp địa phương hoặc cung cấp dịch vụ bằng hiện vật. Những hoạt động trong tương lai sẽ công nhận tài nguyên ngành công nghiệp hoạt động trong phạm vi hệ sinh thái lớn hơn, trong đó các địa điểm này là vị trí của di sản thế giới, như các công cụ hỗ trợ tạo ra năng lực bền vững đối với hàng hoá và dịch vụ của địa phương, ví dụ như câu cá, lâm nghiệp và nông nghiệp. Các ưu tiên trong tương lai sẽ bao gồm:

-       Mục tiêu chiến lược là các doanh nghiệp và các hiệp hội để xác định các khu vực hợp tác lẫn nhau.

-       Hỗ trợ quản lý các địa điểm di sản thế giới có liên quan tới ngành công nghiệp tài nguyên cảnh quan / cảnh biển trong các cuộc đối thoại về phát triển bền vững.

-       Tìm kiếm sự tham gia tích cực nhằm hỗ trợ việc quản lý các địa điểm di sản, xây dựng năng lực và tài chính khu vực, hỗ trợ sinh kế bền vững.

-       Liên kết các chương trình chuyên đề (du lịch, hàng hải, lâm nghiệp) cho các hiệp hội ngành công nghiệp trọng điểm.

-       Tham gia vào các nhóm hoặc các hiệp hội đại diện cho các ngành công nghiệp ảnh hưởng đến các điểm di sản thế giới trong cuộc đối thoại xây dựng nhằm đạt được giải pháp thích hợp.

-       Mở rộng hơn các chính sách "không di chuyển" của công ty cho các ngành công nghiệp, ví dụ như ngành công nghiệp hydrocarbon. (Còn tiếp)

Hồng Nhung biên dịch (theo nguồn: whc.unesco.org)

Tin liên quan