Tầm nhìn

Xây đập thủy điện trên sông Mekong: Lợi bất cập hại

09:30, 28 Tháng Tám 2012

(DSX) – Không thể phủ nhận những lợi ích mà đập thủy điện mang lại trong việc phát triển kinh tế trên dòng Mekong. Tuy nhiên, những nguy cơ tiềm ẩn mà chúng gây nên lại lớn hơn nhiều so với những lợi ích kinh tế trước mắt.

Đánh cá trên sông Mekong. Nguồn:savethemekong.org

Đó là nguy cơ phá vỡ hệ sinh thái trên dòng Mekong, hủy hoại nguồn tài nguyên thủy sản, nguồn tài nguyên nước, đất đai và cuộc mưu sinh của hàng triệu người dân chung dòng sông mẹ. Mới đây, trong Tuần lễ nước Toàn cầu tại Stockhom, Thụy Điển, Quỹ bảo tồn thiên nhiên quốc tế WWF đã công bố những nghiên cứu mới nhất về tác động của các con đập dự kiến xây dựng trên dòng Mekong. Trong đó có 11 dự án xây dựng đập trên dòng chính và 77 dự án đập khác trên toàn lưu vực sông. Theo đó, nghiên cứu đã chỉ ra khi 11 dự án đập trên dòng chính sông Mekong được hoàn thành, nguồn thủy sản sẽ giảm 16%, gây thiệt hại tài chính lên tới gần 500 triệu USD mỗi năm. Và khi cả 88 đập hoàn thành, nguồn thủy sản bị mất có thể là 37.8%. Nhu cầu về lượng nước có thể tăng trung bình khoảng từ 6 – 17% đặc biệt là ở hai nước Lào và Campuchia. Cụ thể, khi 11 đập hạ nguồn được xây dựng, Campuchia có thể cần thêm 29-64% lượng nước cho trồng trọt và chăn nuôi; Lào có thể tăng 12-24%. Còn khi 88 đập hoàn thành con số này sẽ tăng lên gấp bội, với 18 – 56% đối với Lào và 42 – 150% đối với Campuchia.


Sông Mekong gắn bó với cuộc sống của 60 triệu cư dân. Nguồn: internet
Nguồn lợi thủy sản giàu có trên dòng Mekong. Nguồn: savethemekong.org

Như vậy, cộng đồng các nước trong khu vực sông Mekong đang đứng trước sự đánh đổi giữa một bên là hệ sinh thái sông Mekong, nguồn sống của hơn 60 triệu dân và một bên là sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên, những lợi ích kinh tế chỉ là những lợi ích trước mắt, phải đánh đổi với sự suy kiệt đa dạng sinh học khu vực, ô nhiễm nguồn nước, sói mòn ở hạ lưu, giảm nguồn lợi thủy sản, ngăn cản giao thông thủy, hạn chế vận tải hàng hóa, tác động nghiêm trọng tới đất đai bởi việc canh tác, chăn nuôi do nguồn thủy sản cạn kiệt và những yếu tổ nguy hiểm tiềm tàng tới nhân mạng con người từ đập chứa nước. Vấn đề an ninh lương thực của hàng triệu người dân cũng được đưa ra đong đếm trước những dự án thủy điện trên sông Mekong. Cơ hội phát triển từ các đập thủy điện xem ra phải trả cái giá không hề rẻ? Ông Stuart Orr, cán bộ quản lý Chương trình Nước ngọt của WWF đã nói: “Các quốc gia sông Mekong đang theo đuổi kế hoạch phát triển kinh tế và họ nhìn thấy cơ hội phát triển từ các đập thủy điện. Nhưng trước tiên, các quốc gia cần hiểu một cách đầy đủ và xem xét các giá trị kinh tế và xã hội do dòng chảy Mekong tự do thực sự mang lại".

Từ những nghiên cứu của các chuyên gia, WWF cho rằng các quốc gia hạ lưu sông Mekong nên trì hoãn việc xây dựng đập trong vòng 10 năm để đưa ra những quyết định dựa trên những bằng chứng khoa học và phân tích có cơ sở. WWF khuyến nghị các quốc gia hạ lưu sông Mekong nên xem xét việc xây dựng nhà máy thủy điện trên các nhánh phụ của sông để giảm thiểu những rủi ro có thể xảy đến./.

HH

Tin liên quan