Tầm nhìn

Môi trường cho kỳ quan thế giới mới Vịnh Hạ Long : Sáng suốt lựa chọn lợi thế

17:39, 07 Tháng Tám 2012

Vịnh Hạ Long được tôn vinh nhiều nhất so với các di sản thiên thiên thế giới của Việt Nam. Nhưng làm cách nào giữ vững sự tôn vinh cùng với nguồn lợi di sản đem lại cho cộng đồng địa phương, đất nước là cả một vấn đề nan giải. Tỉnh Quảng Ninh đang khôn ngoan kiếm tìm tri thức, kinh nghiệm từ các chuyên gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế gỡ bài toán hóc búa này…

Hạ Long giàu tiềm năng, nhiều lợi thế phát triển kinh tế. Trên vùng vịnh và khu vực ven bờ tấp nập các hoạt động khai thác khoáng sản, phát triển công nghiệp, xi măng, sản xuất vật liệu xây dựng, giao thông hàng hải, cảng biển, vận tải thủy nội địa, đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, và du lịch. Tất cả các hoạt động này đều đem lại nguồn lợi lớn, đóng góp rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội của Quảng Ninh.

Từ năm 1950, cuốn sách “Những kỳ quan thế giới” của Nhà xuất bản Hachette – Paris đã tôn vinh Hạ Long là một trong những kỳ quan của thế giới. Ngày 14/9/1994, UNESCO công nhận giá trị cảnh quan đá vôi Kast Vịnh Hạ Long là Di sản thiên nhiên thế giới. Tháng 11/2000, UNESCO tiếp tục công nhận  Hạ Long là Di sản thiên nhiên thế giới về giá trị địa chất, địa mạo. Năm 2012, Vịnh Hạ Long được công nhận là một trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. 
Tiếc rằng, các lĩnh vực kinh tế này đều là các hoạt động nhạy cảm, dễ dẫn đến xung đột và gây phương hại cho môi trường Vịnh Hạ Long. Điều mà UNESCO luôn cảnh báo sẽ rút thương hiệu “di sản thiên nhiên thế giới” nếu môi trường Hạ Long “có chuyện”.

Đương nhiên, lý tưởng nhất là các hoạt động kinh tế trên đây đều tuân thủ nghiêm ngặt những yêu cầu bảo vệ môi trường, không nhuộm bụi vào bầu không khí trong lành; không làm mặt nước xanh huyền ảo vẩn đục, váng dầu mỡ. Nhưng trên thực tế, điều này đang là không thể. Ngay  sau khi vùng vịnh duyên dáng và thơ mộng được tôn vinh là di sản thiên nhiên thế giới (1994), gần như toàn bộ hệ thống rừng ngập mặn từng chở che, bảo vệ ven bờ Hạ Long đã biến mất. Thay vào đó là các bến bãi không thể kiểm soát, là các  đô thị, là những bãi thải từ các khai trường than… gây bồi lắng, làm thay đổi chất lượng nước ven bờ, khiến cho các rạn san hô suy kiệt.

Tại Hội thảo quốc tế “Bảo tổn và phát huy các giá trị di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long – Tầm nhìn mới” mới đây, ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho rằng, những hệ lụy ảnh hưởng từ phát triển công nghiệp khai thác than, đô thị hóa thời gian quan dường như đã vượt quá giới hạn cơ chế tự làm sạch của Hạ Long. Đã đến lúc phải dũng cảm từ chối những dự án đầu tư tạo ra nguy cơ ô nhiễm tới Vịnh Hạ Long.

Muốn vậy, việc hoạch định chiến lược và các chính sách phát triển đảm bảo cân đối hài hòa giữa các lĩnh vực kinh tế, phát triển đô thị  của Quảng Ninh phải đặt trong mối quan hệ tương tác với Vịnh Hạ Long, coi Hạ Long là ưu tiên số 1.

Ông Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, tỉnh cũng đã có những việc làm mạnh tay để giữ môi trường. Đó là yêu Tập đoàn công nghiệp Than và Khoáng sản khẩn trương lập “Quy hoạch bảo vệ môi trường tổng thể cho vùng than Quảng Ninh”;  quy hoạch cải tạo phục hồi môi trường đối với khu vực đổ thải tập trung tại Hạ Long, Cẩm Phả; triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể các cảng, bến tiêu thụ than; xử lý toàn bộ lượng nước thải phát sinh từ các mỏ, đặc biệt ưu tiên cho khu vực Hạ Long để hoàn thành trước ngày 31/12/2012; di chuyển nhà máy sàng tuyển Nam Cầu Trắng và chấm dứt hoạt động của cảng Quyết Thắng; hoàn thành các dự án băng tải vận chuyển than ra cảng và cảo tạo các bãi thải mỏ…

Quảng Ninh tiếp tục khuyến khích các hoạt động quản lý chất thải, cải thiện môi trường dân sinh, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật theo hướng sử dụng tiết kiệm tài nguyên và ít phát thải. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư thực hiện và cung cấp dịch vụ bảo vệ môi trường, ngăn ngừa suy thoái tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các cấp tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác cải tạo, phục hồi môi trường của các đơn vị khai thác, chế biến khoáng sản; xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm, bao gồm cả việc thu hồi giấy phép khi cần thiết.

Có thể thấy, Quảng Ninh đang hành động hướng tới lợi thế du lịch đầy tiền năng đang dần được nhìn nhận đúng tầm nhờ giá trị thiên tạo Vịnh Hạ Long ngày một tỏa sáng trên phạm vi toàn cầu.

Nguồn: Monre

Tin liên quan